Η κούρσα για την κυριαρχία στην Τεχνητή Νοημοσύνη οδηγεί τους τεχνολογικούς κολοσσούς σε ένα μπαράζ κατασκευής κέντρων δεδομένων (data centers) σε όλες τις ΗΠΑ. Ωστόσο, αυτή η ανάπτυξη συνοδεύεται από ένα βαρύ τίμημα για τα δημόσια ταμεία, καθώς οι περισσότερες πολιτείες προσφέρουν γενναιόδωρα φορολογικά κίνητρα που συχνά ξεπερνούν τα οφέλη του ανταγωνισμού στην αγορά.
Η κλίμακα των φοροαπαλλαγών
Σύμφωνα με έκθεση της JLL, ο κλάδος των data centers αναμένεται να αναπτύσσεται με ετήσιο ρυθμό 14% έως το 2030. Σχεδόν τα τρία τέταρτα των αμερικανικών πολιτειών εφαρμόζουν κίνητρα που περιλαμβάνουν απαλλαγές από φόρους πωλήσεων, χρήσης, περιουσίας και χρηματοοικονομικών συναλλαγών. Η ανάγκη για αυτά τα κίνητρα ενισχύεται από τον γρήγορο κύκλο αντικατάστασης του εξοπλισμού: ενώ οι υποδομές διαρκούν 20 χρόνια, ο εξοπλισμός AI εξαντλείται συχνά σε μόλις τρία χρόνια λόγω της υψηλής καταπόνησης.
Το Tax Foundation επισημαίνει ότι ένα κέντρο δεδομένων αξίας 5 δισεκατομμυρίων δολαρίων θα μπορούσε να δαπανά πάνω από 1 δισεκατομμύριο δολάρια ετησίως σε μηχανήματα, καθιστώντας τις φοροαπαλλαγές επί των πωλήσεων καθοριστικό παράγοντα για την επιλογή τοποθεσίας.
Διαφορετικές στρατηγικές ανά πολιτεία
Οι απαιτήσεις για την ένταξη στα προγράμματα κινήτρων ποικίλλουν:
- Το Τέξας απαιτεί ελάχιστη επένδυση 200 εκατομμυρίων δολαρίων.
- Το Ιλινόις προσφέρει απαλλαγές για 20 χρόνια με ελάχιστη επένδυση 250 εκατομμυρίων δολαρίων, αλλά σταμάτησε να δημοσιεύει στοιχεία για τις απώλειες εσόδων το 2023.
- Η Βιρτζίνια, η οποία φιλοξενεί το 35% των παγκόσμιων εγκαταστάσεων υπερκλίμακας (hyperscale), απαιτεί επένδυση 150 εκατομμυρίων και τη δημιουργία 50 θέσεων εργασίας με μισθό στο 150% του τοπικού μέσου όρου.
Οικονομικός αντίκτυπος και κρυφά κόστη
Μελέτη του Georgia Tech αμφισβητεί αν «ο χυμός αξίζει το στύψιμο». Παρόλο που παρατηρήθηκε μια μικρή αύξηση στην απασχόληση (3,5%) και τους μισθούς (5%) κατά το άνοιγμα ενός κέντρου, τα μακροπρόθεσμα οφέλη είναι λιγότερο μετρήσιμα. Αντίθετα, οι τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος αυξήθηκαν κατά περίπου 5% λόγω της τεράστιας κατανάλωσης ενέργειας, επιβαρύνοντας τους τοπικούς καταναλωτές. Επιπλέον, έκθεση του Brookings υποστηρίζει ότι οι επιδοτήσεις συχνά ευνοούν εγκαταστάσεις που δημιουργούν τις λιγότερες θέσεις εργασίας.