Τα καρτέλ ναρκωτικών στο Μεξικό στρέφονται όλο και περισσότερο στη χρήση παγιδευμένων αυτοκινήτων, drones με εκρηκτικά και αυτοσχέδιων εκρηκτικών μηχανισμών (IEDs). Η εξέλιξη αυτή απειλεί να επιδεινώσει τις ήδη τεταμένες σχέσεις του Μεξικού με τον Πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει επανειλημμένα απειλήσει με στρατιωτική δράση κατά των εγκληματικών οργανώσεων.
Η επίθεση στη Ζακατέκας και η κλιμάκωση
Το τελευταίο περιστατικό σημειώθηκε το βράδυ της Κυριακής έξω από ένα αστυνομικό τμήμα στην πόλη Ojocaliente της πολιτείας Ζακατέκας. Αν και δεν υπήρξαν θύματα, η έκρηξη 200 κιλών εκρηκτικών τραυμάτισε 11 άτομα και προκάλεσε ζημιές σε περισσότερα από 60 σπίτια στο κέντρο της πόλης. Ο επικεφαλής ασφαλείας του Μεξικού, Omar García Harfuch, παρέθεσε τις λεπτομέρειες της επίθεσης κατά τη διάρκεια επίσκεψης στην περιοχή με την Πρόεδρο Κλαούντια Σέινμπαουμ.
Μόνο φέτος, η Ζακατέκας έχει καταγράψει 23 επιθέσεις με εκρηκτικά. Η περιοχή αποτελεί πεδίο μάχης εδώ και χρόνια μεταξύ του Καρτέλ Νέα Γενιά του Χαλίσκο (CJNG) και του Καρτέλ της Σιναλόα για τον έλεγχο των οδών διακίνησης.
Από τα drones στα ναρκοπέδια
Η χρήση εκρηκτικών από τα καρτέλ ξεκίνησε να εντείνεται πριν από περίπου πέντε χρόνια. Οι οργανώσεις χρησιμοποιούν drones για να επιτίθενται σε δυνάμεις ασφαλείας ή αντίπαλες ομάδες, ενώ θάβουν εκρηκτικούς μηχανισμούς στο έδαφος για να ελέγχουν εδάφη. Το 2024, οι αρχές απενεργοποίησαν σχεδόν 3.200 εκρηκτικούς μηχανισμούς μόνο στην πολιτεία Μιτσοακάν, ενώ το 2025 ένας τέτοιος μηχανισμός σκότωσε οκτώ στρατιώτες.
«Αντιμετωπίζουμε μια σταθερή εντατικοποίηση της βίας», δήλωσε η Vanda Felbab-Brown, ειδικός στο οργανωμένο έγκλημα στο Ινστιτούτο Brookings. «Αυτό εντείνει σημαντικά την ατμόσφαιρα φόβου και αντεκδίκησης».
Πολιτικές επιπτώσεις και ο χαρακτηρισμός «τρομοκρατία»
Η κυβέρνηση Τραμπ έχει χαρακτηρίσει οκτώ μεξικανικά καρτέλ ως ξένες τρομοκρατικές οργανώσεις, χρησιμοποιώντας αυτό το πλαίσιο για να δικαιολογήσει πιθανή στρατιωτική δράση. Από την πλευρά της, η Πρόεδρος του Μεξικού Κλαούντια Σέινμπαουμ υποστηρίζει ότι η στρατηγική της κυβέρνησης αποδίδει, επικαλούμενη τη μείωση των δολοφονιών σε εθνικό επίπεδο.
Ωστόσο, ειδικοί όπως ο Carlos Pérez Ricart προειδοποιούν κατά της εφαρμογής αντιτρομοκρατικών στρατηγικών στο οργανωμένο έγκλημα, σημειώνοντας ότι στο εμπόριο ναρκωτικών ο αντίπαλος δεν είναι απλώς μια ένοπλη ομάδα, αλλά μια ολόκληρη παράνομη αγορά.
