Επιστήμονες σχεδιάζουν μια φιλόδοξη αποστολή με έναν μικροδορυφόρο στο μέγεθος μιας βαλίτσας, ο οποίος θα τεθεί σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη για να εξερευνήσει τις απαρχές του Κόσμου. Η αποστολή, με την ονομασία CosmoCube, θα αξιοποιήσει την «ησυχία» της αθέατης πλευράς της Σελήνης για να ανιχνεύσει εξαιρετικά ασθενή σήματα που χρονολογούνται από την εποχή που το Σύμπαν βρισκόταν ακόμη σε βρεφική ηλικία.
Η αναζήτηση της «γραμμής των 21 εκατοστών»
Ο βασικός στόχος του CosmoCube είναι ο εντοπισμός της λεγόμενης «γραμμής των 21 εκατοστών» (21cm line), ενός σήματος ραδιοσυχνοτήτων που εκπέμπεται από ουδέτερα άτομα υδρογόνου. Καθώς το σήμα αυτό ταξιδεύει στον χρόνο, το μήκος κύματός του διαστέλλεται λόγω της ερυθρής μετατόπισης (redshift), επιτρέποντας στους επιστήμονες να παρακολουθήσουν την έντασή του σε σχέση με την κοσμική ακτινοβολία υποβάθρου.
Σύμφωνα με τον καθηγητή Ελόι ντε Λέρα Ασέντο από το Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ, το σήμα λειτουργεί ως «θερμόμετρο» για την φυσική θερμοκρασία του αερίου στο πρώιμο Σύμπαν. Η έρευνα θα επικεντρωθεί στην «Εποχή του Μεσαίωνα» (380.000 χρόνια μετά τη Μεγάλη Έκρηξη) και την «Κοσμική Αυγή», μέχρι το τέλος της εποχής του επανιονισμού, περίπου ένα δισεκατομμύριο χρόνια μετά το Big Bang.
Γιατί η Σελήνη είναι απαραίτητη
Η ανίχνευση αυτών των σημάτων από τη Γη είναι σχεδόν αδύνατη λόγω των ανθρωπογενών παρεμβολών από ραδιόφωνα FM και αεροπορικές επικοινωνίες, αλλά και λόγω της παραμόρφωσης που προκαλεί η ιονόσφαιρα. Η αθέατη πλευρά της Σελήνης λειτουργεί ως φυσική ασπίδα ενάντια σε αυτόν τον θόρυβο.
Ωστόσο, η αποστολή αντιμετωπίζει προκλήσεις. Ο καθηγητής Φιλ Μπουλ προειδοποιεί ότι άλλες προγραμματισμένες σεληνιακές αποστολές ενδέχεται να μεταφέρουν τον δικό τους ραδιοθόρυβο στη Σελήνη, μετατρέποντας την προσπάθεια σε έναν αγώνα δρόμου με τον χρόνο. Το CosmoCube, με προϋπολογισμό περίπου 50 εκατομμυρίων ευρώ, αναμένεται να εκτοξευθεί σε περίπου πέντε χρόνια, έχοντας ήδη εξασφαλίσει αρχική χρηματοδότηση από τη διαστημική υπηρεσία της Βρετανίας.