Η Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) αναδιαμορφώνει ριζικά τον τρόπο παραγωγής και κατανάλωσης πληροφοριών στον τομέα της υγείας. Ενώ προσφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα στη διάγνωση και την επικοινωνία, η καθηγήτρια Θεοδώρα Ψαλτοπούλου προειδοποιεί για την αυξανόμενη απειλή της αυτοματοποιημένης παραπληροφόρησης, η οποία αποκτά πλέον πρωτοφανή αληθοφάνεια.
Η νέα μορφή της παραπληροφόρησης
Σύμφωνα με πρόσφατη ανασκόπηση στο BMC Public Health, η AI καθιστά τη δημιουργία ψευδών ειδήσεων πιο εύκολη και πειστική. Τα εργαλεία αυτά μπορούν να παράγουν κείμενα με «επιστημονικό» ύφος και ψεύτικες αναφορές, καθιστώντας δύσκολο για το κοινό να διακρίνει την εγκυρότητά τους. Το πρόβλημα επιτείνεται από το γεγονός ότι τα συστήματα εντοπισμού περιεχομένου AI δεν είναι ακόμη επαρκώς αξιόπιστα.
Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η παραπληροφόρηση εξαπλώνεται ταχύτατα επειδή στοχεύει στο συναίσθημα —τον φόβο ή τον θυμό— και όχι στην αλήθεια. Η AI επιτρέπει την εξατομίκευση αυτών των μηνυμάτων, προσαρμόζοντάς τα σε διαφορετικές ομάδες, όπως γονείς ή ηλικιωμένους, καθιστώντας τα πιο διεισδυτικά.
Το πεδίο των εμβολιασμών
Ο εμβολιασμός αποτελεί κεντρικό στόχο αυτής της τάσης. Παρά την ιστορική συμβολή των εμβολίων στην εξάλειψη ασθενειών, οι ψευδείς ισχυρισμοί για την ασφάλειά τους συνεχίζουν να τροφοδοτούν τη διστακτικότητα, υπονομεύοντας τη συλλογική προστασία του πληθυσμού.
Η AI ως μέρος της λύσης
Παραδόξως, η τεχνολογία μπορεί επίσης να βοηθήσει. Μελέτη στο περιοδικό Vaccine έδειξε ότι μηνύματα παραγόμενα από AI μπορούν να διορθώσουν λανθασμένες πεποιθήσεις, ειδικά όταν είναι προσαρμοσμένα στην προσωπικότητα του δέκτη. Ωστόσο, η προσέγγιση αυτή απαιτεί προσοχή, καθώς σε άτομα με βαθιές ψευδοεπιστημονικές πεποιθήσεις, τα μηνύματα αυτά μπορεί να φέρουν το αντίθετο αποτέλεσμα.
Σε κάθε περίπτωση, η AI παραμένει εργαλείο και όχι αντικαταστάτης του γιατρού. Η κλινική εξέταση, η συνταγογράφηση και η νομική ευθύνη παραμένουν αποκλειστικά ανθρώπινα καθήκοντα, απαιτώντας διαφάνεια και συνεχή επίβλεψη.