Παρά τις αλλεπάλληλες κρίσεις και τα αρνητικά σοκ προσφοράς των τελευταίων ετών, η παγκόσμια οικονομία και οι χρηματιστηριακές αγορές επιδεικνύουν μια απρόσμενη ανθεκτικότητα. Μετά την αναταραχή των αμερικανικών δασμών την άνοιξη του 2025 και το ενεργειακό σοκ από την ανάφλεξη στο Ιράν —το σοβαρότερο από τη δεκαετία του 1970— η ανάπτυξη το 2025 παρέμεινε στο 3,5%. Ο οικονομολόγος Νουριέλ Ρουμπινί αναλύει τους παράγοντες που απέτρεψαν την ύφεση, προβλέποντας ανάκαμψη στο 3,4% το 2027.
Οι τέσσερις πυλώνες της οικονομικής αντοχής
Σύμφωνα με τον Ρουμπινί, η αποφυγή μιας γενικευμένης ύφεσης στηρίχθηκε σε τέσσερις βασικούς μηχανισμούς:
- Αντίδραση των Αγορών: Η εκτίναξη των δασμών στις ΗΠΑ στο 21,5% τον Απρίλιο του 2025 προκάλεσε τέτοιους τριγμούς που ανάγκασε την ηγεσία σε υποχώρηση και διαπραγματεύσεις, μειώνοντας τον συντελεστή στο 9,6%.
- Προσαρμοστικότητα Εφοδιασμού: Η είσοδος νέων παραγωγών ενέργειας και η απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων, κυρίως από την Κίνα, μετρίασαν τις επιπτώσεις των υψηλών τιμών.
- Πολιτική Στήριξη: Η δημοσιονομική και νομισματική χαλάρωση του 2025 παρείχε το απαραίτητο δίχτυ ασφαλείας.
- Η Έκρηξη της Τεχνητής Νοημοσύνης: Το θετικό σοκ προσφοράς από τις επενδύσεις στην AI αποτελεί τον σημαντικότερο πυλώνα, με τις ΗΠΑ και την Κίνα να ηγούνται μιας παγκόσμιας διάχυσης κεφαλαίων.
Οι κίνδυνοι στον ορίζοντα
Παρά την αισιοδοξία, οι γεωπολιτικές εντάσεις παραμένουν «αγκάθι». Οι περιορισμοί στα Στενά του Ορμούζ διατηρούν το πετρέλαιο πάνω από τα 100 δολάρια, ενώ οι σινοαμερικανικές τριβές για την Ταϊβάν και η κλιμάκωση στην Ουκρανία συντηρούν την αβεβαιότητα. Επιπλέον, τα αυξημένα δημόσια χρέη και μια πιθανή απότομη διόρθωση στην αγορά της Τεχνητής Νοημοσύνης θα μπορούσαν να ανατρέψουν το θετικό σενάριο, θέτοντας τις κεντρικές τράπεζες μπροστά σε δύσκολα διλήμματα.
