Η ελληνική οικονομία βρίσκεται σε μια κρίσιμη καμπή, προσπαθώντας να εδραιώσει τη θέση της ως μια από τις πιο ανθεκτικές οικονομίες της Ευρωζώνης, παρά το περιβάλλον διεθνούς αβεβαιότητας. Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση του Ελληνικού Δημοσιονομικού Συμβουλίου (ΕΔΣ), ο ρυθμός ανάπτυξης για το τρέχον έτος εκτιμάται στο 1,9%. Αν και το ποσοστό αυτό είναι ελαφρώς χαμηλότερο από προηγούμενες, πιο αισιόδοξες προβλέψεις, παραμένει σημαντικά υψηλότερο από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, γεγονός που καταδεικνύει τη δυναμική ανάκαμψης της χώρας.

Οι Κύριοι Πυλώνες της Ανάπτυξης

Η ανθεκτικότητα της ελληνικής οικονομίας δεν είναι τυχαία, αλλά βασίζεται σε συγκεκριμένους πυλώνες που έχουν ενισχυθεί τα τελευταία χρόνια. Ο πρώτος και παραδοσιακός πυλώνας παραμένει ο τουρισμός, ο οποίος συνεχίζει να καταρρίπτει ρεκόρ εσόδων και αφίξεων. Ωστόσο, το ΕΔΣ επισημαίνει ότι η μονοκαλλιέργεια του τουρισμού ενέχει κινδύνους, καθώς η οικονομία γίνεται ευάλωτη σε εξωτερικούς κλυδωνισμούς και κλιματικές αλλαγές.

Ο δεύτερος πυλώνας είναι η εισροή κεφαλαίων από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF). Οι επενδύσεις που χρηματοδοτούνται από το RRF αποτελούν την «ατμομηχανή» της εγχώριας ζήτησης και του ψηφιακού μετασχηματισμού.

«Η αποτελεσματική απορρόφηση και, κυρίως, η ορθολογική κατανομή των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης αποτελεί το μοναδικό ασφαλές μονοπάτι για την αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου της χώρας»,
σημειώνεται στην έκθεση. Η έμφαση δίνεται πλέον όχι μόνο στην κατανάλωση, αλλά στις πάγιες επενδύσεις που αυξάνουν την παραγωγικότητα σε βάθος χρόνου.

Δημοσιονομική Πειθαρχία και Πρωτογενή Πλεονάσματα

Το ΕΔΣ υπογραμμίζει με έμφαση ότι η διατήρηση της δημοσιονομικής πειθαρχίας είναι αδιαπραγμάτευτη. Η επίτευξη πρωτογενών πλεονασμάτων είναι απαραίτητη για τη συνεχή μείωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ, γεγονός που με τη σειρά του διασφαλίζει τη διατήρηση της επενδυτικής βαθμίδας και τη μείωση του κόστους δανεισμού για το κράτος και τις επιχειρήσεις.

  • Συνέχιση της καταπολέμησης της φοροδιαφυγής μέσω της ψηφιοποίησης.
  • Συγκράτηση των δημόσιων δαπανών χωρίς να θίγονται οι κοινωνικές παροχές.
  • Ενίσχυση της διαφάνειας στις δημόσιες συμβάσεις.
  • Στρατηγική διαχείριση του δημόσιου χρέους για την αξιοποίηση των χαμηλών επιτοκίων.

Παρά τη βελτίωση των δημόσιων οικονομικών, το Συμβούλιο προειδοποιεί ότι η εφησυχασμός είναι ο μεγαλύτερος εχθρός. Οι νέοι δημοσιονομικοί κανόνες της ΕΕ απαιτούν αυστηρότερο έλεγχο των δαπανών, κάτι που σημαίνει ότι η κυβέρνηση θα έχει περιορισμένα περιθώρια για παροχές που δεν καλύπτονται από μόνιμα έσοδα.

Οι Κίνδυνοι και οι Προκλήσεις στον Ορίζοντα

Παρά το θετικό πρόσημο, η έκθεση του ΕΔΣ δεν κρύβει τις ανησυχίες της για μια σειρά από κινδύνους. Ο πληθωρισμός, αν και σε αποδρομή, παραμένει επίμονος στα τρόφιμα και τις υπηρεσίες, επιβαρύνοντας το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών. Επιπλέον, η γεωπολιτική αστάθεια στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή συνεχίζει να προκαλεί αβεβαιότητα στις τιμές της ενέργειας και στις εφοδιαστικές αλυσίδες.

Ένα άλλο σοβαρό ζήτημα είναι η έλλειψη εργατικού δυναμικού σε κρίσιμους τομείς όπως οι κατασκευές, ο τουρισμός και η τεχνολογία. Η αναντιστοιχία δεξιοτήτων (skills mismatch) και το δημογραφικό πρόβλημα αποτελούν τροχοπέδη για την περαιτέρω επιτάχυνση της ανάπτυξης. Το ΕΔΣ καλεί για ταχύτερες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις στη δικαιοσύνη και τη δημόσια διοίκηση, καθώς οι καθυστερήσεις στην απονομή δικαιοσύνης παραμένουν ένα από τα κυριότερα εμπόδια για την προσέλκυση ξένων άμεσων επενδύσεων.

Συμπέρασμα: Από τη Σταθερότητα στην Ποιοτική Ανάπτυξη

Η πρόβλεψη για ανάπτυξη 1,9% είναι μια ψήφος εμπιστοσύνης στην αντοχή της ελληνικής οικονομίας, αλλά και μια υπενθύμιση των ορίων της. Η μετάβαση από μια οικονομία που βασίζεται στην κατανάλωση σε μια οικονομία που βασίζεται στις εξαγωγές και τις επενδύσεις υψηλής προστιθέμενης αξίας είναι ο μεγάλος στόχος. Η δημοσιονομική σοβαρότητα δεν είναι απλώς μια απαίτηση των Βρυξελλών, αλλά η θωράκιση της χώρας απέναντι στις επόμενες κρίσεις που, όπως δίδαξε η ιστορία, είναι πάντα προ των πυλών.