Η εποχή της «άγριας δύσης» για τα ηλεκτρικά πατίνια και τις τετράτροχες μοτοσυκλέτες (γουρούνες) στους ελληνικούς δρόμους φτάνει στο τέλος της. Με μια σειρά από νομοθετικές παρεμβάσεις που προωθήθηκαν από τα Υπουργεία Υποδομών & Μεταφορών και Προστασίας του Πολίτη, η Ελλάδα επιχειρεί να βάλει τάξη σε ένα άναρχο τοπίο που κόστισε ζωές και προκάλεσε κυκλοφοριακό χάος, ειδικά στα αστικά κέντρα και τους τουριστικούς προορισμούς.
Το τέλος της ανωνυμίας και η υποχρεωτική ασφάλιση
Η σημαντικότερη ίσως ανατροπή αφορά την υποχρεωτική ασφάλιση αστικής ευθύνης για όλα τα Ελαφρά Προσωπικά Ηλεκτρικά Οχήματα (ΕΠΗΟ). Μέχρι πρότινος, η κυκλοφορία των e-scooters γινόταν σε ένα νομικό κενό, όπου σε περίπτωση ατυχήματος, η αποζημίωση των θυμάτων ήταν μια δυσεπίλυτη εξίσωση. Πλέον, κάθε ιδιοκτήτης ή εταιρεία ενοικίασης υποχρεούται να διαθέτει ασφαλιστήριο συμβόλαιο που να καλύπτει σωματικές βλάβες και υλικές ζημιές προς τρίτους.
Η ρύθμιση αυτή δεν είναι απλώς εισπρακτική. Στοχεύει στην υπευθυνότητα. Όπως τόνισε ο Υπουργός Προστασίας του Πολίτη, Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, η ασφάλεια δεν είναι προαιρετική. Ταυτόχρονα, εισάγεται ο «κόφτης» ταχύτητας στα 25 χλμ/ώρα για την κίνηση σε οδικό δίκτυο, ενώ σε πεζοδρόμους και πλατείες η ταχύτητα δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 6 χλμ/ώρα, προστατεύοντας τους πεζούς από απρόβλεπτες συγκρούσεις.
Ο περιορισμός των «γουρουνών» και το στοίχημα του τουρισμού
Οι «γουρούνες» (ATVs), το σήμα κατατεθέν των ελληνικών νησιών, βρίσκονται επίσης στο στόχαστρο. Η νέα νομοθεσία περιορίζει δραστικά την κίνησή τους σε ασφαλτοστρωμένους δρόμους μεγάλης κυκλοφορίας, επιτρέποντας την πρόσβαση μόνο σε συγκεκριμένες διαδρομές ή για αγροτική χρήση, ανάλογα με τον κυβισμό και τις προδιαγραφές τους. Η απόφαση αυτή προκάλεσε αντιδράσεις στους επαγγελματίες του τουρισμού, όμως τα στατιστικά των ατυχημάτων —συχνά θανατηφόρων για νεαρούς τουρίστες— δεν άφηναν περιθώρια για περαιτέρω αναβολές.
Το σχέδιο «Κόμβος» και η ψηφιακή διαχείριση της Αθήνας
Παράλληλα με τους περιορισμούς, η κυβέρνηση παρουσίασε το σχέδιο «Κόμβος», μια φιλόδοξη ψηφιακή πλατφόρμα για τη διαχείριση της κυκλοφορίας στην Αθήνα. Ο στόχος είναι η συλλογή δεδομένων σε πραγματικό χρόνο από αισθητήρες και κάμερες, ώστε να ρυθμίζονται οι φωτεινοί σηματοδότες και να αποσυμφορούνται οι κεντρικές αρτηρίες. Στο πλαίσιο αυτό, η μικροκινητικότητα (micromobility) καλείται να παίξει το ρόλο του «τελευταίου μιλίου» (last mile), αλλά υπό αυστηρούς κανόνες που δεν θα επιβαρύνουν την ήδη βεβαρυμμένη κίνηση των οχημάτων.
Προς μια νέα κουλτούρα μετακίνησης
Η επιτυχία αυτών των μέτρων θα κριθεί στην πράξη και κυρίως στην αστυνόμευση. Οι έλεγχοι της Τροχαίας έχουν εντατικοποιηθεί, με τα πρόστιμα για μη χρήση κράνους ή για κίνηση δύο ατόμων σε ένα πατίνι να είναι τσουχτερά. Ωστόσο, το μεγάλο έλλειμμα παραμένει η υποδομή. Χωρίς ένα εκτεταμένο δίκτυο ποδηλατοδρόμων, τα ηλεκτρικά πατίνια θα συνεχίσουν να αποτελούν «ξένο σώμα» ανάμεσα σε αυτοκίνητα και πεζούς. Η μετάβαση σε μια πιο πράσινη και βιώσιμη πόλη απαιτεί όχι μόνο απαγορεύσεις, αλλά και χώρο για τα εναλλακτικά μέσα μεταφοράς.
