Σε μια εποχή όπου η ελληνική οικονομία αναζητά απεγνωσμένα νέες πηγές ανάπτυξης και παραγωγικότητας, η συζήτηση για την ισότητα των φύλων μετατοπίζεται από το πεδίο της κοινωνικής δικαιοσύνης σε εκείνο της σκληρής οικονομικής στρατηγικής. Η Ράνια Αικατερινάρη, Πρόεδρος της Εκτελεστικής Επιτροπής και Αντιπρόεδρος του ΣΕΒ, μέσω της πρόσφατης παρέμβασής της, θέτει το δάκτυλο επί τον τύπον των ήλων: η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια να αφήνει το 50% του ταλέντου της στο περιθώριο.
Το Παράδοξο της Ελληνικής Αγοράς Εργασίας
Η Ελλάδα παρουσιάζει ένα αξιοσημείωτο παράδοξο. Ενώ οι Ελληνίδες διακρίνονται για το υψηλό επίπεδο μόρφωσής τους, συχνά ξεπερνώντας τους άνδρες σε ακαδημαϊκές επιδόσεις και πτυχία τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, η συμμετοχή τους στην αγορά εργασίας παραμένει απογοητευτικά χαμηλή σε σύγκριση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Σύμφωνα με τον Δείκτη Ισότητας των Φύλων του EIGE, η χώρα μας βρίσκεται σταθερά στις τελευταίες θέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η κ. Αικατερινάρη επισημαίνει ότι αυτό το χάσμα δεν είναι απλώς μια στατιστική απόκλιση, αλλά μια τεράστια απώλεια για το ΑΕΠ της χώρας. Η υποεκπροσώπηση των γυναικών, ιδιαίτερα σε κλάδους υψηλής προστιθέμενης αξίας και σε ηγετικές θέσεις, στερεί από τις επιχειρήσεις τη διαφορετικότητα στη λήψη αποφάσεων, η οποία έχει αποδειχθεί ότι συνδέεται άμεσα με την καινοτομία και την κερδοφορία. Το πρόβλημα εντείνεται από το γεγονός ότι πολλές γυναίκες εγκαταλείπουν την επαγγελματική τους πορεία στο μέσο της διαδρομής (το λεγόμενο 'leaky pipeline'), λόγω της αδυναμίας εξισορρόπησης επαγγελματικής και προσωπικής ζωής.
Από τις Εταιρικές Προθέσεις στην Ουσιαστική Πράξη
Ένα από τα κεντρικά σημεία της ανάλυσης της κ. Αικατερινάρη είναι η απόσταση που χωρίζει τις διακηρύξεις των επιχειρήσεων από την πραγματικότητα της καθημερινής λειτουργίας τους. Πολλές εταιρείες υιοθετούν πολιτικές ESG (Environmental, Social, and Governance) και μιλούν για συμπερίληψη, όμως οι αριθμοί στις διοικητικές ομάδες παραμένουν στάσιμοι. Η 'γυάλινη οροφή' δεν είναι πλέον ένα αόρατο εμπόδιο, αλλά ένα δομικό χαρακτηριστικό μιας εταιρικής κουλτούρας που συχνά ανταμείβει την παρουσία στο γραφείο αντί για το αποτέλεσμα και διατηρεί στερεότυπα για τις ηγετικές ικανότητες των γυναικών.
Ο ΣΕΒ, υπό την καθοδήγηση της κ. Αικατερινάρη, προωθεί συγκεκριμένες πρωτοβουλίες για τη γεφύρωση αυτού του χάσματος. Αυτές περιλαμβάνουν:
- Την ενθάρρυνση των γυναικών να επιλέγουν σπουδές STEM (Science, Technology, Engineering, Mathematics), όπου η γυναικεία παρουσία είναι ιστορικά χαμηλή.
- Την υιοθέτηση διαφανών διαδικασιών προσλήψεων και προαγωγών που βασίζονται στην αξιοκρατία.
- Τη δημιουργία δικτύων mentoring και coaching για την υποστήριξη των γυναικών σε κρίσιμα στάδια της καριέρας τους.
- Την πίεση προς την πολιτεία για τη βελτίωση των υποδομών φροντίδας παιδιών και ηλικιωμένων, που παραδοσιακά επιβαρύνουν τις γυναίκες.
Η Τεχνολογία ως Καταλύτης Αλλαγής
Στο πλαίσιο της τέταρτης βιομηχανικής επανάστασης, η κ. Αικατερινάρη υπογραμμίζει ότι η τεχνολογία μπορεί να λειτουργήσει ως ο μεγάλος εξισωτής. Η τηλεργασία και τα ευέλικτα μοντέλα απασχόλησης, αν εφαρμοστούν σωστά, μπορούν να δώσουν στις γυναίκες τη δυνατότητα να παραμείνουν ενεργές στην αγορά εργασίας. Ωστόσο, υπάρχει ο κίνδυνος η ψηφιακή μετάβαση να αφήσει πίσω τις γυναίκες αν δεν υπάρξει στοχευμένη επανεκπαίδευση (reskilling) και αναβάθμιση δεξιοτήτων (upskilling).
«Η ισότητα δεν είναι ένα 'γυναικείο ζήτημα'· είναι ένα ζήτημα οικονομικής επιβίωσης και κοινωνικής συνοχής για την Ελλάδα», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Η πρόκληση για την ελληνική επιχειρηματικότητα είναι να αντιληφθεί ότι η συμπερίληψη δεν είναι μια 'πολυτέλεια' για περιόδους ευμάρειας, αλλά μια αναγκαία συνθήκη για την αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος και της έλλειψης εξειδικευμένου προσωπικού. Η Ράνια Αικατερινάρη, με την εμπειρία της τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα, καλεί σε μια εθνική συστράτευση για να γίνει η ισότητα των φύλων πράξη, μετατρέποντας την ανεκμετάλλευτη δύναμη των γυναικών σε κινητήριο μοχλό για μια νέα, πιο δυναμική Ελλάδα.
