Στο πλαίσιο του Growthfund Investor Summit 2026, η ελληνική κυβέρνηση και το Υπερταμείο (Growthfund) παρουσίασαν ένα φιλόδοξο οδικό χάρτη που τοποθετεί την Ελλάδα στην καρδιά της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την Τεχνητή Νοημοσύνη. Κεντρικός πυλώνας αυτής της προσπάθειας είναι το Pharos AI Factory, μια πρωτοβουλία που συνδυάζει την υπολογιστική ισχύ του νέου υπερυπολογιστή «Δαίδαλος» με την ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου οικοσυστήματος καινοτομίας στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου.
Ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, υπογράμμισε ότι η επένδυση αυτή δεν αφορά μόνο την απόκτηση hardware, αλλά τη δημιουργία μιας εθνικής υποδομής που θα επιτρέψει σε νεοφυείς επιχειρήσεις, ερευνητικά κέντρα και τη δημόσια διοίκηση να αναπτύξουν εξειδικευμένα μοντέλα AI προσαρμοσμένα στις ελληνικές και ευρωπαϊκές ανάγκες. Το Pharos AI Factory αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου ευρωπαϊκού δικτύου «εργοστασίων AI» που χρηματοδοτείται από την πρωτοβουλία EuroHPC, σηματοδοτώντας τη μετάβαση της χώρας από την ψηφιακή κατανάλωση στην ψηφιακή παραγωγή.
Ο «Δαίδαλος» και η Νέα Υπολογιστική Εποχή
Ο υπερυπολογιστής «Δαίδαλος», ο οποίος θα στεγαστεί στο ιστορικό κτίριο του Ηλεκτρικού Σταθμού στο Λαύριο, αναμένεται να είναι ένας από τους ισχυρότερους στην Ευρώπη. Με επιδόσεις που θα αγγίζουν τα 60 Petaflops, ο Δαίδαλος θα προσφέρει την απαραίτητη ισχύ για την εκπαίδευση μεγάλων γλωσσικών μοντέλων (LLMs) και την επεξεργασία τεράστιων όγκων δεδομένων σε τομείς όπως η ιατρική ακριβείας, η μετεωρολογία και η κυβερνοασφάλεια.
Η επιλογή του Λαυρίου δεν είναι τυχαία. Η μετατροπή ενός παλαιού βιομηχανικού χώρου σε κέντρο υψηλής τεχνολογίας συμβολίζει την αναγέννηση της ελληνικής οικονομίας. Επιπλέον, η εγγύτητα με ενεργειακές υποδομές και η δυνατότητα χρήσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας για την ψύξη των συστημάτων καθιστούν το έργο βιώσιμο και περιβαλλοντικά υπεύθυνο. Σύμφωνα με το Υπουργείο, ο Δαίδαλος θα είναι προσβάσιμος όχι μόνο σε ακαδημαϊκούς, αλλά και σε ιδιωτικές εταιρείες, προσφέροντας ένα ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στην εγχώρια επιχειρηματικότητα.
Οικονομική Στρατηγική και ο Ρόλος του Υπερταμείου
Το Υπερταμείο, ως στρατηγικός επενδυτής, διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη χρηματοδότηση και τη διαχείριση αυτών των υποδομών. Στο Investor Summit τονίστηκε ότι η ψηφιακή μετάβαση αποτελεί την κορυφαία προτεραιότητα για την προσέλκυση ξένων άμεσων επενδύσεων. Η δημιουργία του Pharos AI Factory λειτουργεί ως μαγνήτης για διεθνείς κολοσσούς της τεχνολογίας που αναζητούν ασφαλείς και προηγμένες υποδομές στην περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
- Ενίσχυση των ελληνικών SMEs μέσω της πρόσβασης σε εργαλεία AI.
- Δημιουργία θέσεων εργασίας υψηλής εξειδίκευσης για τον επαναπατρισμό επιστημόνων (brain gain).
- Ανάπτυξη «κυρίαρχης» Τεχνητής Νοημοσύνης (Sovereign AI) που σέβεται τις ευρωπαϊκές αξίες περί ιδιωτικότητας.
- Συνέργειες με τον ιδιωτικό τομέα για την ανάπτυξη εφαρμογών στην ναυτιλία και τον τουρισμό.
Όπως ανέφεραν στελέχη του Growthfund, η επένδυση στις ψηφιακές υποδομές έχει πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα για το ΑΕΠ. Η δυνατότητα μιας χώρας να διαθέτει δικά της υπολογιστικά κέντρα μειώνει την εξάρτηση από εξωτερικούς παρόχους cloud και διασφαλίζει ότι τα δεδομένα των πολιτών παραμένουν εντός εθνικής και ευρωπαϊκής δικαιοδοσίας.
Προκλήσεις και το Μέλλον της Καινοτομίας
Παρά την αισιοδοξία, ο δρόμος προς την πλήρη αξιοποίηση του Pharos AI Factory δεν στερείται εμποδίων. Η μεγαλύτερη πρόκληση παραμένει η έλλειψη εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού που μπορεί να διαχειριστεί τέτοιας κλίμακας συστήματα. Η κυβέρνηση σχεδιάζει προγράμματα επανεκπαίδευσης και συνεργασίες με πανεπιστήμια, ωστόσο η ταχύτητα της τεχνολογικής εξέλιξης απαιτεί άμεσα αντανακλαστικά.
«Δεν χτίζουμε απλώς ένα κτίριο με υπολογιστές· χτίζουμε το μέλλον της ελληνικής διάνοιας στην ψηφιακή εποχή», δήλωσε χαρακτηριστικά ο κ. Παπαστεργίου.
Συμπερασματικά, το Growthfund Investor Summit 2026 ανέδειξε ότι η Ελλάδα δεν επιθυμεί πλέον να είναι απλός θεατής των εξελίξεων. Με το Pharos AI Factory και τον Δαίδαλο, η χώρα θέτει τις βάσεις για μια οικονομία βασισμένη στη γνώση, την καινοτομία και την τεχνολογική αυτονομία, φιλοδοξώντας να πρωταγωνιστήσει στην 4η Βιομηχανική Επανάσταση στην ευρύτερη περιοχή.
