Σε μια κρίσιμη καμπή για την ελληνική οικονομία, καθώς το 2026 σηματοδοτεί τη μετάβαση από την περίοδο της ανάκαμψης στην ανάγκη για βιώσιμη και διατηρήσιμη ανάπτυξη, η Ελληνική Ένωση Επιχειρηματιών (Ε.ΕΝ.Ε.) παρουσίασε κατά τη Γενική της Συνέλευση έναν οδικό χάρτη πέντε σημείων. Η στρατηγική αυτή δεν αποτελεί απλώς μια λίστα επιθυμιών, αλλά ένα συνεκτικό σχέδιο για την αντιμετώπιση των δομικών αδυναμιών που εμποδίζουν την Ελλάδα να πρωταγωνιστήσει στον ευρωπαϊκό χάρτη της ανταγωνιστικότητας.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη ως Πολλαπλασιαστής Ισχύος

Η πρώτη και ίσως πιο κρίσιμη μεταρρύθμιση αφορά την ενσωμάτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) στον παραγωγικό ιστό. Η Ε.ΕΝ.Ε. υπογραμμίζει ότι η AI δεν είναι πλέον μια μελλοντική υπόσχεση, αλλά μια παρούσα αναγκαιότητα. Η πρόταση περιλαμβάνει τη θέσπιση ειδικών κινήτρων για τις επιχειρήσεις που επενδύουν σε τεχνολογίες αιχμής, όπως η υπεραπόσβεση δαπανών για εξοπλισμό και λογισμικό AI. Η ανάλυση της Ένωσης δείχνει ότι η υιοθέτηση αυτών των τεχνολογιών μπορεί να αυξήσει την παραγωγικότητα της εργασίας στην Ελλάδα κατά τουλάχιστον 15% σε ορίζοντα πενταετίας, κλείνοντας την ψαλίδα με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Ωστόσο, η τεχνολογία από μόνη της δεν αρκεί. Η Ε.Ε.Ν.Ε. προτείνει τη δημιουργία ενός εθνικού οικοσυστήματος καινοτομίας που θα συνδέει τα πανεπιστήμια με την αγορά εργασίας. Η έμφαση δίνεται στις «ψηφιακές δεξιότητες» (digital skills), με την πρόταση για μαζικά προγράμματα επανεκπαίδευσης (reskilling) και αναβάθμισης δεξιοτήτων (upskilling) του υπάρχοντος εργατικού δυναμικού. Χωρίς ένα καταρτισμένο ανθρώπινο δυναμικό, οι επενδύσεις σε AI θα παραμείνουν «νεκρό κεφάλαιο».

Φορολογική Μεταρρύθμιση και Μείωση του Κόστους Εργασίας

Το δεύτερο σκέλος των προτάσεων εστιάζει στη φορολογία και το μη μισθολογικό κόστος. Παρά τις μειώσεις των προηγούμενων ετών, η Ελλάδα παραμένει μια χώρα με υψηλή επιβάρυνση στην εργασία, γεγονός που τροφοδοτεί τη «μαύρη εργασία» και αποθαρρύνει τις προσλήψεις υψηλής εξειδίκευσης. Η Ε.ΕΝ.Ε. ζητά περαιτέρω μείωση των ασφαλιστικών εισφορών και την κατάργηση αναχρονιστικών φόρων που επιβαρύνουν τη λειτουργία των επιχειρήσεων.

  • Σταδιακή κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για όλες τις επιχειρήσεις.
  • Μείωση των φορολογικών συντελεστών για τα επανεπενδυόμενα κέρδη.
  • Θέσπιση σταθερού φορολογικού πλαισίου για τουλάχιστον μια δεκαετία, ώστε να προσελκυσθούν ξένες άμεσες επενδύσεις.

Η λογική πίσω από αυτές τις προτάσεις είναι η δημιουργία ενός «δημοσιονομικού χώρου» που θα επιτρέψει στις επιχειρήσεις να αναπνεύσουν και να επενδύσουν στην εξωστρέφεια. Η ανταγωνιστικότητα δεν χτίζεται με επιδόματα, αλλά με ισχυρά κίνητρα για παραγωγή πλούτου.

Ενεργειακό Κόστος και Πράσινη Μετάβαση

Το τρίτο σημείο αφορά την ενέργεια. Η ελληνική βιομηχανία και οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις βρίσκονται αντιμέτωπες με ένα από τα υψηλότερα ενεργειακά κόστη στην Ευρώπη. Η Ε.ΕΝ.Ε. προτείνει την επιτάχυνση των επενδύσεων σε δίκτυα μεταφοράς ενέργειας και την προώθηση των διμερών συμβολαίων (PPAs) μεταξύ παραγωγών ΑΠΕ και επιχειρήσεων. Η «πράσινη μετάβαση» πρέπει να είναι δίκαιη και οικονομικά βιώσιμη, αλλιώς κινδυνεύει να οδηγήσει σε αποβιομηχάνιση.

«Η ανταγωνιστικότητα της Ελλάδας εξαρτάται από την ικανότητά μας να μετατρέψουμε τις προκλήσεις της κλιματικής αλλαγής σε ευκαιρίες για φθηνή και καθαρή ενέργεια», αναφέρει η έκθεση της Ένωσης.

Θεσμική Θωράκιση και Δικαιοσύνη

Τέλος, η Ε.ΕΝ.Ε. αγγίζει το «αγκάθι» της ελληνικής δημόσιας διοίκησης και της δικαιοσύνης. Η καθυστέρηση στην απονομή δικαιοσύνης αποτελεί ίσως το μεγαλύτερο αντικίνητρο για έναν σοβαρό επενδυτή. Η πρόταση περιλαμβάνει την πλήρη ψηφιοποίηση των δικαστικών διαδικασιών και τη δημιουργία ειδικών τμημάτων για την επίλυση εμπορικών διαφορών με ταχύτατες διαδικασίες. Παράλληλα, ζητείται η απλοποίηση της αδειοδοτικής διαδικασίας για στρατηγικές επενδύσεις, ώστε να εκλείψει η γραφειοκρατική αυθαιρεσία.

Συμπερασματικά, οι προτάσεις της Ε.ΕΝ.Ε. αποτελούν μια πρόσκληση για μια νέα κοινωνική συμφωνία μεταξύ κράτους και επιχειρηματικότητας. Σε έναν κόσμο που αλλάζει ραγδαία λόγω της τεχνολογίας, η στασιμότητα ισοδυναμεί με οπισθοδρόμηση. Η Ελλάδα έχει την ευκαιρία, με όχημα την AI και τις σωστές μεταρρυθμίσεις, να μετατραπεί από ουραγό σε πρωταγωνιστή της νέας ψηφιακής εποχής.