Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιταχύνει τις προσπάθειές της για την απόκτηση ψηφιακής κυριαρχίας, προωθώντας ένα φιλόδοξο σχέδιο δισεκατομμυρίων ευρώ για τη δημιουργία επτά «AI gigafactories». Στόχος της πρωτοβουλίας είναι η μείωση της εξάρτησης από τις υποδομές των ΗΠΑ και η παροχή της απαραίτητης υπολογιστικής ισχύος για την εκπαίδευση προηγμένων μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης από ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και startups.
Η συμμετοχή της Ελλάδας και οι εθνικές δεσμεύσεις
Συνολικά 18 από τα 27 κράτη-μέλη έχουν ήδη δεσμεύσει περίπου 3 δισ. ευρώ για τη χρηματοδότηση του σχεδίου. Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στους βασικούς παίκτες, σχεδιάζοντας να διαθέσει 200 εκατ. ευρώ για τη διεκδίκηση μίας από τις τρεις μεγάλες μονάδες, σε συνεργασία με τη Γερμανία, την Ιταλία, την Ισπανία και την Πορτογαλία.
Η Γερμανία ηγείται της προσπάθειας με συνολική δέσμευση 1 δισ. ευρώ, ενώ άλλες χώρες όπως η Γαλλία, η Δανία και η Πολωνία συνεισφέρουν από 100 εκατ. ευρώ για μικρότερες εγκαταστάσεις. Στον αντίποδα, εννέα χώρες παραμένουν εκτός σχεδίου, επικαλούμενες πιέσεις στους κρατικούς προϋπολογισμούς.
Το μοντέλο χρηματοδότησης και οι προκλήσεις
Το έργο θα λειτουργήσει ως σύμπραξη δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, με τη δημόσια χρηματοδότηση να περιορίζεται στο 35% της συνολικής επένδυσης. Το υπόλοιπο κεφάλαιο αναμένεται να καλυφθεί από ιδιώτες επενδυτές, με ομίλους όπως η Telefónica και η Banco Santander να έχουν ήδη εκδηλώσει ενδιαφέρον στην Ισπανία.
Ωστόσο, το εγχείρημα αντιμετωπίζει σημαντικά εμπόδια, όπως:
- Το υψηλό ενεργειακό κόστος στην Ευρώπη.
- Τις καθυστερήσεις στις διαδικασίες αδειοδότησης.
- Την ανάγκη για τεράστια ιδιωτικά κεφάλαια.
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να επιλέξει τα επτά έργα στις αρχές του 2027. Μετά την επιλογή, η κατασκευή θα διαρκέσει περίπου 18 μήνες, γεγονός που σημαίνει ότι οι πρώτες μονάδες θα τεθούν σε λειτουργία γύρω στο 2028. Οι εθνικές κυβερνήσεις θα αρχίσουν να καταβάλλουν τα κεφάλαια μόλις ξεκινήσει η λειτουργία, ενεργώντας ως εγγυημένοι πελάτες της υπολογιστικής ισχύος.
