Στον τομέα της ενέργειας, η αποφυγή μιας επένδυσης δεν ισοδυναμεί πάντα με εξοικονόμηση. Στην περίπτωση της Ελλάδας, η καθυστέρηση στην ανάπτυξη υποδομών αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας έχει δημιουργήσει ένα παράδοξο: το κόστος της μη αποθηκευμένης ενέργειας προσεγγίζει πλέον το κόστος των υποδομών που δεν κατασκευάστηκαν ποτέ.

Το Παράδοξο των Περικοπών

Με την εγκατεστημένη ισχύ των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) να υπερβαίνει τα 11-12 GW, η χώρα αντιμετωπίζει έντονη συμφόρηση κατά τις μεσημβρινές ώρες. Αυτό οδηγεί σε περικοπές πράσινης ενέργειας που ξεπερνούν τις 1.500 GWh ετησίως. Η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί στο 50% έως 55% των συνολικών καθαρών ετήσιων εξαγωγών της χώρας, πολλές από τις οποίες πραγματοποιούνται σε ώρες με μηδενικές ή ακόμα και αρνητικές τιμές χονδρικής.

Η Οικονομική Αιμορραγία

Η απώλεια αυτής της ενέργειας αναγκάζει το σύστημα να καλύπτει τις ανάγκες της βραδινής αιχμής μέσω ορυκτών καυσίμων. Σύμφωνα με τα στοιχεία:

  • Απαιτούνται περίπου 250 έως 280 εκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου ετησίως για την αναπλήρωση του κενού.
  • Το κόστος καυσίμων και ρύπων ανέρχεται σε 180 έως 200 εκατομμύρια ευρώ κάθε χρόνο.
  • Το ποσό αυτό παραμένει σταθερά υψηλό, είτε λόγω των τιμών του φυσικού αερίου (όπως το 2021) είτε λόγω του κόστους των δικαιωμάτων εκπομπών CO2 (όπως το 2026).

Ευρωπαϊκή Εμπειρία και Στρατηγική

Ενώ οι καθετοποιημένοι όμιλοι αποτελούν κοινό χαρακτηριστικό σε αγορές όπως η Γαλλία, η Γερμανία και η Ιταλία, η διαφορά έγκειται στην ταχύτητα ενσωμάτωσης υποδομών ευελιξίας. Στην Ελλάδα, η ταχεία διείσδυση των ΑΠΕ δεν συνοδεύτηκε από αντίστοιχη ανάπτυξη αποθήκευσης, καθιστώντας τη χώρα ευάλωτη στις διακυμάνσεις των τιμών και την εξάρτηση από εισαγωγές και φυσικό αέριο.

Το ερώτημα δεν είναι αν οι επενδύσεις σε μπαταρίες θα απέφεραν κέρδη, αλλά αν η χώρα θα μπορούσε να είχε επιτύχει χαμηλότερη κατανάλωση αερίου και καλύτερο ενεργειακό ισοζύγιο. Η οικονομία της ενέργειας αξιολογεί αποτελέσματα, και τα τρέχοντα δεδομένα δείχνουν ότι η Ελλάδα επέλεξε να καταβάλει το κόστος της αποθήκευσης με διαφορετικό, λιγότερο αποδοτικό τρόπο.