Σε μια κρίσιμη καμπή για την ελληνική και την ευρωπαϊκή οικονομία, ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, έθεσε το πλαίσιο για την επόμενη ημέρα της εθνικής οικονομικής στρατηγικής. Η κεντρική του θέση είναι σαφής: η λήξη των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF) το 2026 δεν πρέπει να αποτελέσει το τέλος της αναπτυξιακής δυναμικής της χώρας, αλλά την αφετηρία μιας νέας, αυτοτροφοδοτούμενης πορείας που θα βασίζεται στην αξιοπιστία και τις διαρθρωτικές αλλαγές.
Η Σκιά του 2026 και το Τέλος του «Εύκολου» Χρήματος
Η ελληνική οικονομία έχει επωφεληθεί τα μέγιστα από τους πόρους του RRF, οι οποίοι λειτούργησαν ως καταλύτης για την επανεκκίνηση των επενδύσεων μετά τη δεκαετή κρίση. Ωστόσο, ο κ. Στουρνάρας υπογραμμίζει ότι η πραγματική πρόκληση ξεκινά όταν αυτές οι ροές σταματήσουν. Η μετάβαση από μια ανάπτυξη που τροφοδοτείται από ευρωπαϊκές επιδοτήσεις σε μια ανάπτυξη που βασίζεται σε ιδιωτικά κεφάλαια και αυξημένη παραγωγικότητα είναι το «ιερό δισκοπότηρο» της τρέχουσας οικονομικής πολιτικής.
Σύμφωνα με τον Διοικητή, η διατήρηση υψηλών ρυθμών μεγέθυνσης απαιτεί την πλήρη υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων που έχουν ήδη δρομολογηθεί. «Η αξιοπιστία είναι το πολυτιμότερο κεφάλαιο μιας χώρας στις διεθνείς αγορές», ανέφερε χαρακτηριστικά, υπενθυμίζοντας ότι η δημοσιονομική πειθαρχία δεν είναι μια επιβολή από τις Βρυξέλλες, αλλά μια αναγκαιότητα για τη διατήρηση του χαμηλού κόστους δανεισμού και την προσέλκυση σοβαρών ξένων επενδύσεων.
Οι Εκθέσεις Ντράγκι και Λέττα ως Πυξίδα
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ανάγκη υιοθέτησης των συστάσεων που περιλαμβάνονται στις εκθέσεις των Μάριο Ντράγκι και Ενρίκο Λέττα. Οι εκθέσεις αυτές αποτελούν ένα «μανιφέστο» για την επιβίωση της Ευρώπης σε έναν κόσμο που κυριαρχείται από τις ΗΠΑ και την Κίνα. Ο κ. Στουρνάρας υποστήριξε ότι η Ελλάδα, ως μια μικρή και ανοιχτή οικονομία, έχει κάθε συμφέρον να πρωτοστατήσει στην εφαρμογή αυτών των προτάσεων.
- Ενιαία Αγορά: Η έκθεση Λέττα ζητά την ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς, ειδικά στους τομείς της ενέργειας, των τηλεπικοινωνιών και των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών.
- Ανταγωνιστικότητα: Η έκθεση Ντράγκι κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για το επενδυτικό κενό της Ευρώπης, προτείνοντας μαζικές επενδύσεις στην καινοτομία και την άμυνα.
- Κοινός Δανεισμός: Ο Διοικητής τάχθηκε υπέρ της δημιουργίας ενός μόνιμου ευρωπαϊκού μηχανισμού κοινού δανεισμού για τη χρηματοδότηση δημόσιων αγαθών σε πανευρωπαϊκό επίπεδο.
Για την Ελλάδα, η υιοθέτηση αυτών των αρχών σημαίνει ταχύτερη ψηφιοποίηση, μείωση του ενεργειακού κόστους για τη βιομηχανία και βελτίωση της αποτελεσματικότητας της δικαιοσύνης, η οποία παραμένει η «αχίλλειος πτέρνα» του επιχειρηματικού περιβάλλοντος.
Το Παραγωγικό Μοντέλο και η Κοινωνική Συνοχή
Ο Γιάννης Στουρνάρας δεν παρέλειψε να αναφερθεί στο δημογραφικό πρόβλημα και την κλιματική κρίση ως τους μεγαλύτερους μακροπρόθεσμους κινδύνους. Η ανάπτυξη, τόνισε, δεν μπορεί να είναι μόνο λογιστική· πρέπει να μεταφράζεται σε βελτίωση του βιοτικού επιπέδου και σε κοινωνική συνοχή. Η παιδεία και η υγεία αποτελούν τομείς όπου η δημόσια δαπάνη πρέπει να γίνει πιο αποδοτική, ώστε να υποστηριχθεί το νέο παραγωγικό μοντέλο της χώρας.
«Δεν έχουμε την πολυτέλεια του εφησυχασμού. Η πρόοδος που σημειώθηκε τα τελευταία χρόνια είναι σημαντική, αλλά η απόσταση που μας χωρίζει από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο σε όρους παραγωγικότητας παραμένει μεγάλη», δήλωσε ο κ. Στουρνάρας.
Συμπερασματικά, η παρέμβαση του Διοικητή της ΤτΕ αποτελεί μια υπενθύμιση ότι η οικονομική σταθερότητα είναι μια διαρκής προσπάθεια. Η Ελλάδα καλείται να αποδείξει ότι έμαθε από τα λάθη του παρελθόντος και ότι είναι έτοιμη να λειτουργήσει σε ένα περιβάλλον όπου η ανταγωνιστικότητα δεν θα βασίζεται σε χαμηλούς μισθούς, αλλά στην καινοτομία, την εξωστρέφεια και τους ισχυρούς θεσμούς.
