Ενώ οι αγορές επικεντρώνονται συχνά στις δημοσιονομικές προκλήσεις των ΗΠΑ και της Ευρώπης, η Κίνα βρίσκεται αντιμέτωπη με μια κλιμακούμενη κρίση χρέους που απειλεί να εκτροχιάσει την οικονομική της πορεία. Σύμφωνα με πρόσφατες εκτιμήσεις του Conference Board και του CSIS, οι πληρωμές για την εξυπηρέτηση του χρέους αντιπροσωπεύουν πλέον το 19% έως 19,2% του γενικού δημόσιου προϋπολογισμού της κεντρικής κυβέρνησης, ξεπερνώντας το 14% των Ηνωμένων Πολιτειών.
Ένα Αυξανόμενο Δημοσιονομικό Βάρος
Η ταχύτητα με την οποία αυξάνονται αυτές οι δαπάνες είναι πρωτοφανής. Οι πληρωμές τόκων της Κίνας εκτοξεύθηκαν κατά 341% μεταξύ 2013 και 2025, αποτελώντας την ταχύτερα αναπτυσσόμενη κατηγορία του προϋπολογισμού. Για να γίνει αντιληπτή η σύγκριση, οι δαπάνες για την άμυνα αυξήθηκαν κατά 141% και για την κοινωνική ασφάλιση κατά 207% την ίδια περίοδο.
Το μοντέλο ανάπτυξης υπό την καθοδήγηση του κράτους φαίνεται να εξαντλείται. Το Πεκίνο έχει κατευθύνει τις κρατικές τράπεζες να χρηματοδοτήσουν κλάδους προτεραιότητας, όπως τα ηλεκτρικά οχήματα και η τεχνητή νοημοσύνη, αλλά η πίεση για δανεισμό οδήγησε σε κεφάλαια προς αμφίβολους δανειολήπτες. Το εταιρικό χρέος έχει διπλασιαστεί από το 2019, ενώ τα έσοδα αυξήθηκαν μόνο κατά 30%. Σχεδόν το ένα τρίτο των εταιρειών αυτών είναι πλέον ζημιογόνες.
Αποκλίνουσες Οικονομικές Πορείες
Παρά το γεγονός ότι και το χρέος των ΗΠΑ παραμένει σε ανησυχητικά επίπεδα —με τις δαπάνες για τόκους να αγγίζουν το 1 τρισεκατομμύριο δολάρια— οι δύο οικονομίες ακολουθούν αντίθετες κατευθύνσεις. Η αμερικανική οικονομία επιταχύνεται, τροφοδοτούμενη από την έκρηξη της AI και την ισχυρή κατανάλωση. Αντίθετα, το ΑΕΠ της Κίνας επιβραδύνεται, κινδυνεύοντας να υπολείπεται του ετήσιου στόχου 4,5%-5%.
Σύμφωνα με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, το ακαθάριστο δημόσιο χρέος της Κίνας έφτασε το 107% του ΑΕΠ φέτος, από 41% το 2015. Εάν συμπεριληφθεί και ο ιδιωτικός τομέας, ο δείκτης συνολικού χρέους προς ΑΕΠ υπερβαίνει το 300%, τη στιγμή που στις ΗΠΑ το αντίστοιχο ποσοστό έχει υποχωρήσει στο 265%.
«Η ειρωνεία είναι ότι ένας παράγοντας που ωθεί τόσο τον κρατικό δανεισμό όσο και τα χαλαρά κριτήρια δανεισμού είναι η επιθυμία στήριξης της ανάπτυξης», σημειώνει ο Mark Williams, επικεφαλής οικονομολόγος για την Ασία στην Capital Economics.
