Το 1986, ο Στιβ Τζομπς βρισκόταν σε μια από τις πιο κρίσιμες καμπές της καριέρας του. Έχοντας εκδιωχθεί από την Apple, προσπαθούσε να χτίσει τη NeXT, οραματιζόμενος υπολογιστές που θα άλλαζαν την επιστήμη. Όμως, η τελειομανία του κόστιζε ακριβά και οι πωλήσεις ήταν πενιχρές. Η λύση ήρθε από μια απροσδόκητη κατεύθυνση: τη CIA.
Η μυστική παραγγελία των 20.000 υπολογιστών
Σύμφωνα με ρεπορτάζ της Wall Street Journal, στελέχη του «Program B» της CIA —ενός διαβαθμισμένου προγράμματος δορυφορικής αναγνώρισης— εντόπισαν τη δυναμική της NeXT. Παρά το γεγονός ότι η εταιρεία ήταν οικονομικά εύθραυστη, οι πράκτορες είδαν στους σταθμούς εργασίας του Τζομπς το ιδανικό εργαλείο για την επεξεργασία δορυφορικών δεδομένων.
Η CIA, μέσω εταιρειών-μεσολαβητών και της NSA, παρήγγειλε 20.000 υπολογιστές. Για τον Τζομπς, αυτό δεν ήταν απλώς ένα συμβόλαιο, αλλά ένα «σωσίβιο» που του χάρισε περίπου πέντε επιπλέον χρόνια για να ωριμάσει την τεχνολογία του. Ο ίδιος ο Τζομπς απέκτησε διαβάθμιση top secret για να επισκέπτεται απόρρητες εγκαταστάσεις, αν και φέρεται να είχε πει στους πράκτορες: «Μη μου πείτε τίποτα που δεν πρέπει να ξέρω, γιατί δεν θα θυμηθώ να το ξεχάσω».
Από τη δορυφορική κατασκοπεία στο iPhone
Οι υπολογιστές NeXTcubes χρησιμοποιήθηκαν από το National Reconnaissance Office για την ανάλυση εικόνων από κατασκοπευτικούς δορυφόρους, επιτρέποντας στους αναλυτές να εντοπίζουν μετακινήσεις στρατευμάτων ή κατασκευές πυραύλων σε πραγματικό χρόνο. Ωστόσο, η μεγαλύτερη κληρονομιά αυτής της συνεργασίας ήταν το λογισμικό.
Το λειτουργικό σύστημα NEXTSTEP, που αναπτύχθηκε εκείνη την περίοδο, αποτέλεσε το βασικό δέλεαρ για την εξαγορά της NeXT από την Apple το 1996. Αυτό το λογισμικό εξελίχθηκε στη βάση του macOS και, τελικά, του iOS. Χωρίς την κρατική υποστήριξη που κράτησε τη NeXT ζωντανή, ο Τζομπς ίσως να μην είχε επιστρέψει ποτέ στην Apple για να δημιουργήσει το iPhone.
Η επιστροφή της συμμαχίας
Η ιστορία αυτή αναδεικνύει τις βαθιές ρίζες μεταξύ Silicon Valley και αμυντικού συμπλέγματος, μια σχέση που σήμερα αναθερμαίνεται. Καθώς το Πεντάγωνο επενδύει ξανά μαζικά στην τεχνητή νοημοσύνη και τα drones, η περίπτωση της NeXT υπενθυμίζει ότι οι μεγαλύτερες τεχνολογικές επαναστάσεις συχνά ξεκινούν από το σκοτάδι των απόρρητων συμβολαίων.
