Μια νέα επιστημονική μελέτη από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Λος Άντζελες (UCLA), η οποία δημοσιεύθηκε στο περιοδικό eBioMedicine, ρίχνει φως στη σύνθετη σχέση μεταξύ της βιολογικής ηλικίας του εγκεφάλου και της υγείας του εντέρου. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι ενήλικες των οποίων ο εγκέφαλος εμφανίζεται «γηραιότερος» από τη χρονολογική τους ηλικία παρουσιάζουν συχνά χαμηλότερες γνωστικές επιδόσεις και διαφοροποιημένο εντερικό μικροβίωμα.

Ο Δείκτης Γήρανσης του Εγκεφάλου (BAI)

Η έρευνα βασίστηκε σε λειτουργικές μαγνητικές τομογραφίες (fMRI) περίπου 1.500 υγιών ατόμων, ηλικίας 18 έως 65 ετών. Χρησιμοποιώντας υπολογιστικά μοντέλα, οι επιστήμονες ανέλυσαν τα μοτίβα επικοινωνίας μεταξύ διαφορετικών περιοχών του εγκεφάλου σε κατάσταση ηρεμίας. Η διαφορά μεταξύ της εκτιμώμενης ηλικίας του εγκεφάλου και της πραγματικής ηλικίας του ατόμου ορίστηκε ως ο Δείκτης Γήρανσης του Εγκεφάλου (Brain Aging Index - BAI).

Σύμφωνα με τα ευρήματα, ένας υψηλός δείκτης BAI συνδέεται με:

  • Χαμηλότερες επιδόσεις στη μνήμη εργασίας.
  • Δυσκολίες στις εκτελεστικές λειτουργίες, όπως η συγκέντρωση και η οργάνωση.
  • Αυξημένα συμπτώματα κατάθλιψης.

Το μικροβιακό «αποτύπωμα» στο έντερο

Εξετάζοντας δείγματα κοπράνων από ένα υποσύνολο των συμμετεχόντων, οι ερευνητές εντόπισαν ότι η πρόωρη γήρανση του εγκεφάλου δεν σχετίζεται απλώς με ένα μεμονωμένο βακτήριο, αλλά με ένα ευρύτερο βιολογικό αποτύπωμα. Αυτό περιλαμβάνει συγκεκριμένους μεταβολίτες, λιπιδικά μόρια και χαμηλότερα επίπεδα της ορμόνης estetrol.

Ο ερευνητής Kanhao «Alex» Zhao σημείωσε ότι οι διαφορές αυτές εντοπίστηκαν ακόμη και σε νεότερους ενήλικες, πολύ πριν από την εμφάνιση τυπικών νευροεκφυλιστικών παθήσεων. Οι βιολογικές οδοί που εμπλέκονται φαίνεται να επηρεάζουν το ανοσοποιητικό σύστημα, τα αιμοφόρα αγγεία και την παραγωγή ενέργειας στα κύτταρα.

Προκλήσεις και μελλοντικές παρεμβάσεις

Παρά τα εντυπωσιακά ευρήματα, οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι η μελέτη καταγράφει συσχετίσεις και δεν αποδεικνύει αιτιώδη συνάφεια. «Δεν μπορούμε να συμπεράνουμε ότι η αλλαγή του μικροβιώματος θα επιβραδύνει τη γήρανση του εγκεφάλου», δήλωσε ο Zhao. Η αποτελεσματικότητα παρεμβάσεων όπως η εξατομικευμένη διατροφή, τα προβιοτικά και τα πρεβιοτικά θα πρέπει να τεκμηριωθεί μέσω μελλοντικών κλινικών δοκιμών.