Ένα ήσυχο χωριό στους πρόποδες των Άλπεων, το Kronstorf, βρίσκεται στο επίκεντρο μιας έντονης διαμάχης καθώς ο αμερικανικός κολοσσός Google προχωρά στην κατασκευή του πρώτου hyperscale data center της Αυστρίας. Η εγκατάσταση, η οποία βρίσκεται περίπου δύο ώρες από τη Βιέννη, αναμένεται να αλλάξει δραστικά το ενεργειακό τοπίο της χώρας, προκαλώντας τη συγκρότηση μιας τοπικής συμμαχίας από επιστήμονες, καλλιτέχνες και ακτιβιστές που αντιτίθενται στο έργο.
Ενεργειακή δίψα που ξεπερνά τη Βιέννη
Οι αριθμοί πίσω από την επένδυση είναι εντυπωσιακοί. Στην πρώτη φάση λειτουργίας του, το data center θα απαιτεί ισχύ 150 MW, η οποία μπορεί να φτάσει τα 500 MW σε περίπτωση πλήρους ανάπτυξης. Σύμφωνα με την Austrian Power Grid, η ετήσια κατανάλωση ενέργειας θα μπορούσε να ανέλθει στις 4,4 TWh, ποσότητα που αντιστοιχεί στο 7% της συνολικής ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας της Αυστρίας. Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος, η κατανάλωση αυτή υπερβαίνει τις ανάγκες όλων των νοικοκυριών της Βιέννης, μιας πόλης δύο εκατομμυρίων κατοίκων.
Περιβαλλοντικές ανησυχίες και νομικά κενά
Οι ακτιβιστές, με επικεφαλής την οικολόγο Christina Gruber και τον ειδικό πληροφορικής Harald Müllner, προειδοποιούν για τις επιπτώσεις στο οικοσύστημα του ποταμού Enns, από όπου θα αντλείται νερό για την ψύξη των διακομιστών. Οι κύριες ανησυχίες εστιάζουν στα εξής:
- Τη θερμική καταπόνηση του ποταμού από την απόρριψη θερμών λυμάτων.
- Την κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων νερού σε περιόδους ξηρασίας.
- Την έλλειψη υποχρεωτικής μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων (ΜΠΕ), καθώς η τρέχουσα νομοθεσία εξαιρεί τα data centers, σε αντίθεση με τις ανεμογεννήτριες.
Αν και η Google υποστηρίζει ότι η επίδραση στη θερμοκρασία του ποταμού θα είναι αμελητέα και υπόσχεται ηλιακούς συλλέκτες στις οροφές, οι επικριτές κάνουν λόγο για «greenwashing».
Πολιτική σύγκρουση για την ψηφιακή κυριαρχία
Το ζήτημα έχει λάβει έντονες πολιτικές διαστάσεις. Η Ευρωπαϊκή Ένωση στοχεύει στον τριπλασιασμό της δυναμικότητας των data centers έως το 2035 για να μην μείνει πίσω στον αγώνα της τεχνητής νοημοσύνης (AI). Στην Αυστρία, η υφυπουργός Ενέργειας Elisabeth Zehetner τονίζει ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να ζητά κυριαρχία στην AI και ταυτόχρονα να εμποδίζει τις απαραίτητες υποδομές.
Ωστόσο, η Αριστερά και οι Πράσινοι ζητούν αυστηρότερη ρύθμιση, ενώ το κεντροδεξιό Λαϊκό Κόμμα απορρίπτει τους επιπλέον περιορισμούς. Παράλληλα, υπάρχει η ανησυχία ότι η αυξημένη ζήτηση θα οδηγήσει σε άνοδο των τιμών του ρεύματος για τους πολίτες, ειδικά καθώς η υδροηλεκτρική παραγωγή της χώρας πλήττεται από την κλιματική αλλαγή.
