Σημαντικά ευρήματα που αλλάζουν τα δεδομένα στην έγκαιρη ανίχνευση του καρκίνου του μαστού φέρνει στο φως μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Radiology» της Ακτινολογικής Εταιρείας της Βόρειας Αμερικής. Η έρευνα, στην οποία συμμετείχαν οι Έλληνες επιστήμονες Παντελής Γιαλιάς και Αποστολία Τσιρίκογλου, δείχνει ότι τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ) μπορούν να εντοπίσουν πρώιμα σημάδια της νόσου έως και έξι χρόνια πριν από την επίσημη διάγνωση, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις το διάστημα αυτό φτάνει και τη δεκαετία.

Η ακρίβεια των αριθμών

Η αναδρομική μελέτη βασίστηκε σε δεδομένα από τη Σουηδία, περιλαμβάνοντας σχεδόν 89.000 μαστογραφίες από 31.394 γυναίκες για το διάστημα 2008-2019. Οι ερευνητές αξιολόγησαν τρία εμπορικά διαθέσιμα συστήματα ΤΝ, τα οποία επέδειξαν υψηλή ικανότητα διάκρισης (90%) μεταξύ θετικών και αρνητικών αποτελεσμάτων.

  • Στο 20% των περιπτώσεων, η ΤΝ αναγνώρισε σημάδια έξι χρόνια πριν τη διάγνωση.
  • Στο 25%, τα σημάδια ήταν ορατά τέσσερα χρόνια νωρίτερα.
  • Στο 15% των γυναικών, τα συστήματα εντόπισαν τον καρκίνο έως και δέκα χρόνια πριν.

Πέρα από το ανθρώπινο μάτι

Σύμφωνα με τον κ. Γιαλιά, ακτινολόγο και διευθυντή στο Κέντρο Μαστού του νοσοκομείου Mediterranean, η ΤΝ εντοπίζει «υποκείμενες αλλαγές στις οποίες δεν μπορεί να πει το ανθρώπινο μάτι με σιγουριά ότι υπάρχει κάτι ύποπτο». Αυτές μπορεί να περιλαμβάνουν μικρές διαταραχές στην αρχιτεκτονική του μαστού ή σταδιακή αύξηση της πυκνότητας, στοιχεία που συχνά διαφεύγουν ακόμα και από έμπειρους ακτινολόγους.

«Ουσιαστικά, είναι ένα εργαλείο επιπλέον, ένα όπλο που έχουμε για την έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του μαστού. Φυσικά όλες οι αποφάσεις πρέπει να λαμβάνονται με προσοχή και με τις απαραίτητες μελέτες και να υπάρχει πάντα ο ανθρώπινος έλεγχος», τονίζει ο κ. Γιαλιάς.

Αποδοτικότητα και μέλλον

Η έρευνα υπογραμμίζει επίσης την οικονομική και λειτουργική διάσταση της τεχνολογίας. Προηγούμενες μελέτες του κ. Γιαλιά έδειξαν ότι η ΤΝ μπορεί να μειώσει τον φόρτο εργασίας των ακτινολόγων έως και 34%, ενώ αποτελεί στρατηγική εξοικονόμησης κόστους σε σύγκριση με την παραδοσιακή μέθοδο της διπλής αξιολόγησης από δύο γιατρούς. Το επόμενο βήμα της ερευνητικής ομάδας αφορά τη μελέτη γυναικών με ενθέματα σιλικόνης, μια κατηγορία που παρουσιάζει πρόσθετες προκλήσεις στην απεικόνιση.