Τι ώρα είναι στη Θάλασσα της Ηρεμίας όταν είναι μεσημέρι στην Αθήνα; Το ερώτημα αυτό δεν είναι πλέον θεωρητικό, καθώς οι επιστήμονες σε όλο τον κόσμο εξετάζουν τον καθορισμό μιας κοινά αποδεκτής σεληνιακής ώρας, η οποία κρίνεται απαραίτητη για τα μελλοντικά προγράμματα εξερεύνησης του φυσικού μας δορυφόρου.

Η Πρόκληση της Σχετικότητας

Στη Γη, οι συσκευές μας συγχρονίζονται με τη Συντονισμένη Παγκόσμια Ώρα (UTC). Ωστόσο, η UTC δεν μπορεί να εφαρμοστεί στη Σελήνη, καθώς ο χρόνος εκεί κυλάει πιο γρήγορα — ένα φαινόμενο που προέβλεψε ο Άλμπερτ Αϊνστάιν στη θεωρία της γενικής σχετικότητας. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, δύο ρολόγια συγχρονισμένα στη Γη θα παρουσίαζαν απόκλιση 56 μικροδευτερολέπτων την ημέρα αν το ένα μεταφερόταν στη Σελήνη.

Αν και η διαφορά μοιάζει αμελητέα, είναι κρίσιμη για την τεχνολογία. Όπως εξήγησε η Πασκάλ Ντεφρέν από το Βασιλικό Αστεροσκοπείο του Βελγίου κατά την 28η Γενική Διάσκεψη Μέτρων και Σταθμών (CGPM) στις Βερσαλλίες, η ακρίβεια αυτή είναι απαραίτητη για την προσγείωση σκαφών και την πλοήγηση αστροναυτών. Ο Τζόελ Πάρκερ της NASA πρόσθεσε ότι η πλοήγηση με ακρίβεια ενός μέτρου στη Σελήνη απαιτεί χρονική ακρίβεια ενός νανοδευτερολέπτου.

Ένα Δίκτυο Ρολογιών στο Διάστημα

Οι μεγάλες διαστημικές υπηρεσίες (NASA, Κίνα, Ινδία, Ιαπωνία, ESA) σχεδιάζουν να τοποθετήσουν δορυφόρους πλοήγησης σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη. Για την ασφάλεια όλων των χρηστών, η υιοθέτηση κοινών κανονισμών θεωρείται επιβεβλημένη. Σήμερα, οι αστρονόμοι χρησιμοποιούν τον Σεληνιακό Συντονισμένο Χρόνο (TCL), αλλά υπάρχουν διαφορετικές παράγωγες μορφές του που χρησιμοποιούνται κατά περίπτωση.

Η δημιουργία μιας νέας κλίμακας φέρνει μαζί της σύνθετα ερωτήματα:

  • Ποιος θα έχει την ευθύνη για το δίκτυο ατομικών ρολογιών που πρέπει να εγκατασταθεί στη σεληνιακή επιφάνεια;
  • Πώς θα οριστεί το υψόμετρο «μηδέν» για τη βαθμονόμηση των ρολογιών, δεδομένου ότι η Σελήνη δεν διαθέτει θάλασσα για να χρησιμοποιηθεί η στάθμη της ως σημείο αναφοράς;

Αυτά τα ζητήματα αναμένεται να απασχολήσουν μετρολόγους, αστρονόμους και διεθνείς οργανισμούς τα επόμενα χρόνια, καθώς η ανθρωπότητα προετοιμάζεται για μια μόνιμη βάση στον δορυφόρο της Γης.