Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να δίνει την αίσθηση του «άυλου», όμως η λειτουργία της βασίζεται σε έναν τεράστιο όγκο εξειδικευμένου υλικού που σύντομα θα μετατραπεί σε μια περιβαλλοντική ωρολογιακή βόμβα. Σύμφωνα με νέα έκθεση του μη κερδοσκοπικού οργανισμού Basel Action Network (BAN), τα ηλεκτρονικά απόβλητα (e-waste) από την έκρηξη της AI έχουν υποτιμηθεί δραματικά και μέχρι το 2050 θα μπορούσαν να γεμίσουν 23 εκατομμύρια εμπορευματοκιβώτια — αρκετά για να κυκλώσουν τη Γη έξι φορές.

Η κρυφή πλευρά των Data Centers

Η νέα μελέτη διαφοροποιείται από προηγούμενες καθώς δεν υπολογίζει μόνο τους διακομιστές και τις κάρτες γραφικών (GPUs), αλλά το σύνολο της υποδομής. Αυτό περιλαμβάνει συστήματα ψύξης, μονάδες διανομής ενέργειας, εφεδρικές γεννήτριες και εξοπλισμό δικτύωσης. Ο Jim Puckett, ιδρυτής του BAN, προειδοποιεί ότι αν οι κυβερνήσεις δεν προγραμματίσουν άμεσα τη διαχείριση αυτού του «τσουνάμι αποβλήτων», η τρέχουσα ανάπτυξη της AI θα μπορούσε να εξελιχθεί σε μια καταστροφική κρίση τοξικών αποβλήτων.

  • Το BAN προβλέπει ότι τα παγκόσμια ηλεκτρονικά απόβλητα θα τριπλασιαστούν μέχρι το 2050, φτάνοντας τους 211 εκατομμύρια τόνους ετησίως.
  • Η AI αναμένεται να ευθύνεται για το 15% έως 20% αυτών των απορριμμάτων.
  • Οι προηγούμενες μελέτες φέρεται να αγνοούσαν το 87% της ηλεκτρομηχανολογικής υποδομής των κέντρων δεδομένων.

Ανθρώπινο κόστος και «Μόλυνση Αποβλήτων»

Ένα ιδιαίτερα ανησυχητικό στοιχείο της έκθεσης είναι η έννοια της «Μόλυνσης Αποβλήτων AI» (AI Waste Contagion). Πρόκειται για την πρόωρη απαξίωση τηλεπικοινωνιακών υποδομών και προσωπικών συσκευών που αντικαθίστανται ταχύτερα λόγω των απαιτήσεων της νέας τεχνολογίας. Παράλληλα, η έκθεση επισημαίνει ότι οι ΗΠΑ, παρά τον τεράστιο αριθμό data centers, δεν έχουν επικυρώσει τη Σύμβαση της Βασιλείας για τον περιορισμό του διεθνούς εμπορίου επικίνδυνων αποβλήτων. Ως αποτέλεσμα, πολλά απόβλητα καταλήγουν σε αναπτυσσόμενες χώρες, όπου η «ανεπίσημη» ανακύκλωση εκθέτει εργαζόμενους και παιδιά σε τοξικά υλικά όπως ο μόλυβδος και το χρώμιο.