Μετά από τέσσερις δεκαετίες μελέτης της αλληλεπίδρασης ανθρώπου-υπολογιστή, η καθηγήτρια του MIT, Sherry Turkle, αλλάζει στάση. Στο νέο της βιβλίο, Artificial Intimacy: Who We Become When We Talk to Machines, εγκαταλείπει την ακαδημαϊκή ουδετερότητα για να κηρύξει κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Η Turkle υποστηρίζει ότι η ανθρωπότητα κινδυνεύει από την υπερβολική εξάρτηση σε «άψυχες μηχανές» που υποδύονται τους μέντορες, τους φίλους και τους εραστές μας.
Η απαγόρευση του πρώτου προσώπου
Μία από τις πιο ριζοσπαστικές προτάσεις της Turkle είναι η απαγόρευση της χρήσης του πρώτου ενικού προσώπου («εγώ» ή «εμένα») από τα chatbots. Υποστηρίζει ότι η τεχνολογία αυτή δεν έχει λόγο να μιλάει σε πρώτο πρόσωπο και ότι η οικειότητα που δημιουργείται είναι μια επικίνδυνη ολισθηρή πλαγιά. Σύμφωνα με την ίδια, η «ζεστή σούπα της απόλυτης αποδοχής» που προσφέρουν τα γλωσσικά μοντέλα (LLMs) καθιστά τη συνομιλία με το AI αυτοσκοπό, εμποδίζοντας τους ανθρώπους να αντιμετωπίσουν την πραγματικότητα και την πολιτική δράση.
Η απάτη του «Ανθρώπου στον Βρόχο»
Η Turkle ασκεί δριμεία κριτική στον όρο «human in the loop» (άνθρωπος στον βρόχο), που χρησιμοποιείται συχνά στον εργασιακό χώρο. Θεωρεί ότι ο όρος αυτός είναι παραπλανητικός, υποδηλώνοντας ότι ο άνθρωπος έχει αφαιρεθεί από την παραγωγική διαδικασία και παραμένει μόνο για εργασίες καθαρισμού ή για να προσφέρει νομική κάλυψη στις εταιρείες σε περίπτωση σφαλμάτων της AI. «Η διαδικασία έχει ήδη ανατεθεί στην τεχνητή νοημοσύνη», σημειώνει χαρακτηριστικά.
Η μοναξιά και η ανθρώπινη εμπειρία
Απαντώντας στο επιχείρημα ότι τα chatbots βοηθούν στην καταπολέμηση της μοναξιάς, η Turkle είναι κατηγορηματική: η AI δεν μπορεί να αντικαταστήσει την ανθρώπινη συνομιλία γιατί στερείται των βασικών ανθρώπινων εμπειριών — του φόβου του θανάτου, της ασθένειας, του πόνου και της αγάπης. Αντί για επενδύσεις σε data centers, η καθηγήτρια προτείνει τη διοχέτευση αυτών των πόρων σε πραγματικές κοινωνικές δομές, όπως η φροντίδα των ηλικιωμένων.
