Η ενεργειακή ασφάλεια της Ασίας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα Στενά του Ορμούζ, μια υδάτινη οδό που δεν ελέγχει, όμως οι επιπτώσεις μιας πιθανής σύγκρουσης θα επεκτείνονταν πλέον πολύ πέρα από τις αντλίες καυσίμων. Εάν η περιοχή δεν αναπτύξει βαθύτερα και πιο ρευστά δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας, κινδυνεύει να χάσει τη θέση της στην αλυσίδα αξίας της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI).
Το χάσμα μεταξύ σχεδιασμού και υλοποίησης
Σχεδόν κάθε μεγάλη ασιατική οικονομία διαθέτει πλέον ένα επίσημο εθνικό σχέδιο για την AI. Η Ιαπωνία, για παράδειγμα, ανακοίνωσε προϋπολογισμό 370 τρισεκατομμυρίων γεν (2,3 τρισεκατομμύρια δολάρια), με περισσότερο από το ένα τέταρτο να προορίζεται για την AI και τους ημιαγωγούς τα επόμενα 15 χρόνια. Ωστόσο, η ζήτηση ενέργειας για data centers στην περιοχή Ασίας-Ειρηνικού αναμένεται να αυξηθεί κατά 165% μεταξύ 2023 και 2030.
Παρά τα εντυπωσιακά νούμερα που ανακοινώνονται, πολλά από αυτά χαρακτηρίζονται ως «bragawatts» — ανακοινώσεις που φαίνονται εντυπωσιακές στα χαρτιά αλλά αργούν να μετατραπούν σε πραγματική ενέργεια. Το 2024, η Ασία παρέδωσε μόνο το 38% της ανακοινωθείσας χωρητικότητας των data centers, ένα από τα μεγαλύτερα κενά παγκοσμίως. Το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα οξύ στη Μαλαισία και την Ινδία.
Υποδομές και αγορές σε κρίση
Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας, οι επενδύσεις σε δίκτυα και αποθήκευση στη Νοτιοανατολική Ασία ανήλθαν σε μόλις 13 δισεκατομμύρια δολάρια το 2025, πολύ χαμηλότερα από τα 50 δισεκατομμύρια δολάρια που απαιτούνται ετησίως έως το 2050. Χωρίς νέες υποδομές μεταφοράς, οι διακομιστές θα δυσκολευτούν να λειτουργήσουν σε πλήρη ισχύ.
Επιπλέον, οι περισσότερες ασιατικές αγορές ηλεκτρικής ενέργειας παραμένουν παραδοσιακές, με κρατικές επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας που λειτουργούν ως μοναδικοί αγοραστές. Αυτό στερεί από τους επενδυτές τη διαφάνεια και τα σήματα τιμών που χρειάζονται για να χρηματοδοτήσουν μακροπρόθεσμα έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Η ανάγκη για φιλελευθεροποίηση
Μια πιο φιλελεύθερη προσέγγιση στην παραγωγή και την εμπορία ηλεκτρικής ενέργειας θα βοηθούσε στην προσέλκυση επενδύσεων. Ορισμένα βήματα γίνονται ήδη: η αγορά προθεσμιακών συμβολαίων ενέργειας της Ιαπωνίας είναι η ταχύτερα αναπτυσσόμενη παγκοσμίως, ενώ η Ινδία λειτουργεί πλέον χρηματιστήριο ενέργειας. Η ηλεκτρική ενέργεια πρέπει πλέον να αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης με την ίδια αυστηρότητα που διέπει το αργό πετρέλαιο στην παγκόσμια αγορά.
