Για χρόνια, οι αναλυτές προειδοποιούσαν για μια επερχόμενη «αποκάλυψη» στην αγορά εργασίας λόγω της Τεχνητής Νοημοσύνης. Μια πρόσφατα ενημερωμένη μελέτη από οικονομολόγους του Πανεπιστημίου Στάνφορντ υποδηλώνει ότι αυτή η πρόβλεψη αρχίζει να γίνεται πραγματικότητα, αλλά με έναν πολύ συγκεκριμένο τρόπο: πλήττει τους νέους εργαζόμενους που προσπαθούν να εισέλθουν στην αγορά εργασίας.

Το διευρυνόμενο χάσμα στην απασχόληση

Η έκδοση Αυγούστου 2026 της μελέτης «Canaries in the Coal Mine?» αποκαλύπτει ότι τα επίπεδα απασχόλησης για εργαζόμενους ηλικίας 22 έως 25 ετών σε επαγγέλματα με τη μεγαλύτερη έκθεση στην ΤΝ είναι πλέον 19% χαμηλότερα σε σύγκριση με τους συνομηλίκους τους σε λιγότερο εκτεθειμένους κλάδους. Πέρυσι, το χάσμα αυτό ανερχόταν στο 13%, γεγονός που δείχνει μια ταχεία επιδείνωση της κατάστασης.

Χρησιμοποιώντας δεδομένα μισθοδοσίας από την εταιρεία ADP και δείκτες έκθεσης από την Anthropic και την Google, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι από το 2022, η απασχόληση στο κορυφαίο 40% των θέσεων που επηρεάζονται από την ΤΝ μειώθηκε κατά 11% για αυτή την ηλικιακή ομάδα. Αντίθετα, στις θέσεις με τη μικρότερη επίδραση, η απασχόληση αυξήθηκε κατά 10%.

Αυτοματοποίηση έναντι Ενίσχυσης

Η μελέτη διακρίνει τις χρήσεις της ΤΝ σε «αυτοματοποιημένες» (αντικατάσταση εργασίας) και «ενισχυτικές» (βοήθεια στον εργαζόμενο). Επαγγέλματα όπως λογιστές, ελεγκτές και υπάλληλοι υποδοχής θεωρούνται πιο ευάλωτα στην αυτοματοποίηση. Αντίθετα, ρόλοι όπως οι νοσηλευτές και τα ανώτατα διοικητικά στελέχη χρησιμοποιούν την ΤΝ κυρίως για την ενίσχυση της αποδοτικότητάς τους.

Το φαινόμενο αυτό εκδηλώνεται κυρίως μέσω χαμηλότερων ποσοστών προσλήψεων και όχι μέσω απολύσεων. Οι ερευνητές θεωρούν ότι η ΤΝ αντικαθιστά την «κωδικοποιημένη γνώση» — τη γνώση που διδάσκεται μέσω εγχειριδίων και τυποποιημένων διαδικασιών — η οποία αποτελεί παραδοσιακά τη βάση των θέσεων εργασίας αρχικού επιπέδου.

Η «σιωπηλή» κατάργηση της εισόδου

Ο επικεφαλής ερευνητής Erik Brynjolfsson προειδοποιεί ότι ενώ οι θέσεις εργασίας για όσους εργάζονταν ήδη πριν από την εποχή της ΤΝ παραμένουν σταθερές, η «ράμπα εισόδου» για τη νέα γενιά κλείνει αθόρυβα. Η μελέτη σημειώνει πάντως ότι η τριτοβάθμια εκπαίδευση εξακολουθεί να λειτουργεί ως ανάχωμα, καθώς οι κλάδοι με υψηλό ποσοστό πτυχιούχων παρουσιάζουν μικρότερες αποκλίσεις στην απασχόληση.