Σε μια κίνηση που απειλεί να τινάξει στον αέρα τις ήδη εύθραυστες διατλαντικές εμπορικές σχέσεις, ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την πρόθεσή του να επιβάλει δασμούς ύψους 100% σε προϊόντα από χώρες που επιμένουν στην επιβολή Φόρων Ψηφιακών Υπηρεσιών (Digital Services Taxes - DST). Η ανακοίνωση, η οποία έγινε κατά τη διάρκεια ομιλίας του στον Λευκό Οίκο την Παρασκευή 26 Ιουνίου 2026, στοχεύει άμεσα την Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ηνωμένο Βασίλειο, οι οποίες έχουν πρωτοστατήσει στην προσπάθεια φορολόγησης των εσόδων των αμερικανικών τεχνολογικών κολοσσών όπως η Google, η Amazon και η Meta.
Η κίνηση αυτή αποτελεί την πιο επιθετική κλιμάκωση μιας διαμάχης που σιγοβράζει εδώ και σχεδόν μια δεκαετία. Οι Ηνωμένες Πολιτείες υποστηρίζουν σταθερά ότι οι φόροι αυτοί είναι «μεροληπτικοί» και στοχεύουν άδικα αμερικανικές επιχειρήσεις, ενώ οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αντιτείνουν ότι οι εταιρείες αυτές αποκομίζουν τεράστια κέρδη από τους πολίτες τους χωρίς να καταβάλλουν το ανάλογο μερίδιο φόρων στις χώρες όπου παράγεται η αξία.
Η Κατάρρευση της Πολυμερούς Διπλωματίας
Η απειλή του Τραμπ έρχεται σε μια κρίσιμη στιγμή για τον ΟΟΣΑ (Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης), ο οποίος προσπαθεί εδώ και χρόνια να εφαρμόσει μια παγκόσμια φορολογική μεταρρύθμιση (τον λεγόμενο «Πρώτο Πυλώνα»). Η συμφωνία αυτή προέβλεπε την ανακατανομή των φορολογικών δικαιωμάτων, επιτρέποντας στις χώρες να φορολογούν ένα μέρος των κερδών των πολυεθνικών ανεξάρτητα από τη φυσική τους παρουσία, με αντάλλαγμα την κατάργηση των μονομερών ψηφιακών φόρων.
Ωστόσο, η νέα κυβέρνηση των ΗΠΑ φαίνεται να εγκαταλείπει οριστικά τη διπλωματική οδό. «Δεν θα επιτρέψουμε σε ξένες δυνάμεις να λεηλατούν τις πιο επιτυχημένες εταιρείες μας», δήλωσε ο Τραμπ. «Αν θέλετε να φορολογήσετε την τεχνολογία μας, εμείς θα φορολογήσουμε τα αυτοκίνητά σας, τα κρασιά σας και τα πολυτελή προϊόντα σας στο 100%. Η εποχή που η Αμερική πλήρωνε τον λογαριασμό τελείωσε».
Οι Επιπτώσεις στην Ευρωπαϊκή Οικονομία και η Ελληνική Διάσταση
Οι δασμοί 100% δεν είναι απλώς ένα οικονομικό εμπόδιο· είναι ένας εμπορικός αποκλεισμός. Εάν εφαρμοστούν, ευρωπαϊκά προϊόντα όπως τα γαλλικά κρασιά, οι ιταλικές τσάντες και τα γερμανικά αυτοκίνητα θα διπλασιάσουν την τιμή τους στην αμερικανική αγορά, καθιστώντας τα πρακτικά απρόσιτα για τον μέσο καταναλωτή. Για την Ελλάδα, οι επιπτώσεις θα μπορούσαν να είναι σοβαρές σε τομείς όπως τα αγροδιατροφικά προϊόντα και η γούνα, εάν η χώρα συμπεριληφθεί στη λίστα των χωρών που εφαρμόζουν ή σχεδιάζουν ψηφιακούς φόρους.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αντέδρασε άμεσα, με εκπρόσωπο να δηλώνει ότι η ΕΕ είναι έτοιμη να απαντήσει με δικά της αντίμετρα. «Η διεθνής φορολογία πρέπει να βασίζεται σε κανόνες, όχι σε εκβιασμούς», ανέφερε η δήλωση από τις Βρυξέλλες. Παρόλα αυτά, η εσωτερική ενότητα της ΕΕ δοκιμάζεται, καθώς ορισμένα κράτη-μέλη φοβούνται έναν ολοκληρωτικό εμπορικό πόλεμο που θα μπορούσε να βυθίσει την ήπειρο σε ύφεση.
Η Τεχνολογική Κυριαρχία ως Πεδίο Μάχης
Πίσω από τους δασμούς κρύβεται μια βαθύτερη γεωπολιτική σύγκρουση για τον έλεγχο της ψηφιακής οικονομίας. Οι ΗΠΑ θεωρούν την Big Tech ως το στρατηγικό τους πλεονέκτημα στον ανταγωνισμό με την Κίνα. Οποιαδήποτε προσπάθεια περιορισμού ή φορολόγησης αυτών των εταιρειών εκλαμβάνεται από την Ουάσιγκτον ως επίθεση στην εθνική ασφάλεια και την οικονομική ισχύ των ΗΠΑ.
Από την άλλη πλευρά, η Ευρώπη επιδιώκει την «ψηφιακή κυριαρχία», προσπαθώντας να μειώσει την εξάρτησή της από την αμερικανική υποδομή και να διασφαλίσει ότι ο πλούτος που παράγεται από τα δεδομένα των Ευρωπαίων πολιτών παραμένει εντός των συνόρων της. Η σύγκρουση αυτή φαίνεται πλέον αναπόφευκτη, καθώς καμία πλευρά δεν δείχνει διατεθειμένη να υποχωρήσει.
«Βρισκόμαστε μπροστά σε μια τεκτονική αλλαγή στο παγκόσμιο εμπόριο. Η μετάβαση από τη συνεργασία στον προστατευτισμό δεν θα έχει νικητές, μόνο ηττημένους στους καταναλωτές και την καινοτομία.» — Αναλυτής Εμπορίου, Ινστιτούτο Brookings.
Καθώς πλησιάζουμε στο τέλος του 2026, η παγκόσμια αγορά κρατά την ανάσα της. Οι επόμενοι μήνες θα δείξουν αν οι απειλές του Τραμπ είναι μια σκληρή διαπραγματευτική τακτική ή η αρχή μιας νέας, σκοτεινής εποχής για το διεθνές εμπόριο.
