Η Ομοσπονδιακή Επιτροπή Εμπορίου (FTC) των ΗΠΑ κινείται προς την επιβολή διαφάνειας στον τρόπο με τον οποίο οι εταιρείες χρησιμοποιούν τα προσωπικά δεδομένα των πελατών για τη διαμόρφωση των τιμών. Η υπηρεσία ανακοίνωσε ότι αναζητά δημόσια σχόλια σχετικά με μια δήλωση πολιτικής επιβολής που αφορά την «εξατομικευμένη τιμολόγηση», μια πρακτική που βασίζεται στην ψηφιακή παρακολούθηση των καταναλωτών.
Διαφάνεια ή Εξαπάτηση;
Σύμφωνα με την πρόταση της FTC, η παράλειψη των εταιρειών να γνωστοποιήσουν ότι χρησιμοποιούν προσωπικά δεδομένα για τον καθορισμό τιμών θα μπορούσε να θεωρηθεί παραβίαση του νόμου περί αθέμιτων ή παραπλανητικών πρακτικών. Ο Πρόεδρος της FTC, Andrew Ferguson, δήλωσε ότι οι καταναλωτές αναμένουν πως η τιμή που βλέπουν είναι η ίδια για όλους, και όχι μια εκτίμηση του εμπόρου για το πόσα είναι διατεθειμένος να πληρώσει ο καθένας βάσει των δεδομένων του.
Αν και η FTC δεν έχει τη νομική εξουσία να απαγορεύσει καθολικά την εξατομικευμένη τιμολόγηση, ο Ferguson υπογράμμισε ότι οι επιχειρήσεις που δεν ενημερώνουν τους καταναλωτές για τη χρήση των δεδομένων τους κινδυνεύουν με κυρώσεις. Η περίοδος δημόσιας διαβούλευσης για την πρόταση θα παραμείνει ανοιχτή έως τις 18 Σεπτεμβρίου.
Το «σκιώδες οικοσύστημα» των δεδομένων
Η κίνηση αυτή ακολουθεί έρευνες δύο ετών γύρω από αυτό που η FTC αποκαλεί «τιμολόγηση μέσω παρακολούθησης» (surveillance pricing). Τα ευρήματα της υπηρεσίας από τον Ιανουάριο του 2025 έδειξαν ότι μεσάζοντες τιμολόγησης χρησιμοποιούν πληροφορίες όπως:
- Ακριβή γεωγραφική τοποθεσία
- Ιστορικό περιήγησης και αγορών
- Δημογραφικά στοιχεία και πιστωτικό ιστορικό
- Ακόμη και κινήσεις του ποντικιού στον υπολογιστή
Αυτά τα δεδομένα βοηθούν τους λιανοπωλητές, συμπεριλαμβανομένων των αλυσίδων σούπερ μάρκετ, να προσαρμόζουν τιμές ή προσφορές σε ατομικό επίπεδο.
Διαφορά μεταξύ Δυναμικής και Εξατομικευμένης Τιμολόγησης
Η FTC διευκρινίζει ότι η δυναμική τιμολόγηση —η αλλαγή τιμών βάσει προσφοράς, ζήτησης και ανταγωνισμού— είναι κάτι που οι καταναλωτές γενικά αναμένουν. Ωστόσο, η εξατομικευμένη τιμολόγηση βάσει των συνηθειών περιήγησης στο διαδίκτυο είναι διαφορετική. Καθώς ο πληθωρισμός επιμένει, με τις τιμές των φρούτων και λαχανικών να αυξάνονται κατά 5,1% τον τελευταίο χρόνο, η ευαισθησία των καταναλωτών στις τιμές έχει αυξηθεί.
Το ζήτημα επηρεάζει δυσανάλογα τα νοικοκυριά με χαμηλό εισόδημα. Σύμφωνα με το USDA, το 2024 τα νοικοκυριά στο χαμηλότερο πεμπτημόριο δαπάνησαν το 33% του εισοδήματός τους για τρόφιμα, σε σύγκριση με το 12,2% των μεσαίων εισοδημάτων.
