Οι πρόσφατες συναντήσεις στη Νέα Υόρκη αποκάλυψαν το βαθύ χάσμα που χωρίζει τη διεθνή κοινότητα όσον αφορά τη ρύθμιση της τεχνητής νοημοσύνης. Μια νέα πρωτοβουλία, την οποία στηρίζουν 22 ηγέτες από 20 χώρες —συμπεριλαμβανομένης της Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής— ζητά την επιβολή αυστηρότερων ελέγχων στα πιο προηγμένα μοντέλα AI. Ωστόσο, η απουσία των δύο κυρίαρχων δυνάμεων του κλάδου, των ΗΠΑ και της Κίνας, θέτει υπό αμφισβήτηση την αποτελεσματικότητα οποιουδήποτε παγκόσμιου πλαισίου.
Η πρωτοβουλία για τον ανθρώπινο έλεγχο
Με επικεφαλής τον Πρόεδρο της Φινλανδίας, Αλεξάντερ Στουμπ, και τον Πρωθυπουργό της Νορβηγίας, Γιόνας Γκαρ Στέρε, η διακήρυξη θέτει ως θεμελιώδη αρχή τη διατήρηση του ανθρώπινου ελέγχου πάνω στα συστήματα AI. Οι υπογράφοντες, μεταξύ των οποίων η Γερμανία, ο Καναδάς και η Αυστραλία, αναγνωρίζουν τα οφέλη της τεχνολογίας, αλλά τονίζουν την ανάγκη για αξιόπιστη αξιολόγηση των κινδύνων.
Η πρόταση περιλαμβάνει συγκεκριμένες απαιτήσεις για τις εταιρείες τεχνολογίας:
- Δημοσιοποίηση των πρωτοκόλλων ασφαλείας.
- Διενέργεια δοκιμών πριν από τη διάθεση νέων μοντέλων στην αγορά.
- Παροχή πρόσβασης σε ανεξάρτητους αξιολογητές για την εξέταση πιθανών κινδύνων.
Η στάση της Ουάσιγκτον και του ΟΗΕ
Από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ απέρριψε κατηγορηματικά την ιδέα ενός διεθνούς ρυθμιστικού πλαισίου. Παρουσίασε την AI ως μια κρίσιμη ευκαιρία για τις ΗΠΑ και ξεκαθάρισε ότι η χώρα του δεν προτίθεται να περιορίσει την ανάπτυξή της μέσω παγκόσμιων δεσμεύσεων, προτιμώντας την εθνική εποπτεία αν και όταν κριθεί απαραίτητο.
Στον αντίποδα, ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, προειδοποίησε για τους κινδύνους της ανεξέλεγκτης τεχνολογίας, εστιάζοντας ιδιαίτερα στα αυτόνομα όπλα. Σύμφωνα με τον Γκουτέρες, είναι επιτακτική ανάγκη να μη μεταφέρεται σε μηχανές η λήψη αποφάσεων που αφορούν τη ζωή και το θάνατο.
Ένα αβέβαιο μέλλον για τη διεθνή συνεργασία
Παρά τη συμμετοχή χωρών από την Ασία, την Αφρική και τη Μέση Ανατολή, η άρνηση των ΗΠΑ και της Κίνας να συνυπογράψουν τη διακήρυξη αφήνει την πρωτοβουλία σε επίπεδο πολιτικής έκκλησης. Χωρίς τη σύμπνοια των μεγαλύτερων ανταγωνιστών, η δημιουργία ενός διεθνούς θεσμού για τον καθορισμό προτύπων ασφαλείας παραμένει ένα μακρινό ενδεχόμενο.
