Σε μια εποχή όπου η αναγνώριση προσώπου και η βιομετρική σάρωση γίνονται καθημερινότητα, μια νέα «κούρσα εξοπλισμών» για την προστασία της ιδιωτικότητας βρίσκεται σε εξέλιξη. Στο επίκεντρο βρίσκονται τα έξυπνα γυαλιά της Meta, τα οποία έχουν αποκτήσει τον υποτιμητικό χαρακτηρισμό «γυαλιά των ηδονοβλεψιών» (pervert glasses), λόγω της δυνατότητάς τους να καταγράφουν ανυποψίαστους πολίτες σε δημόσιους χώρους.
Μια νέα απειλή για τον δημόσιο χώρο
Οι ανησυχίες δεν είναι αβάσιμες. Η Meta αντιμετωπίζει ήδη δικαστικές περιπέτειες μετά από μελέτη που αποκάλυψε ότι υπεργολάβοι της εταιρείας είχαν πρόσβαση σε εξαιρετικά προσωπικές στιγμές χρηστών. Ο Jim Waldo, καθηγητής πληροφορικής στο Χάρβαρντ, επισημαίνει ότι ο συνδυασμός των γυαλιών με την τεχνητή νοημοσύνη και την αναγνώριση προσώπου δημιουργεί ένα περιβάλλον για το οποίο η κοινωνία δεν είναι ακόμη προετοιμασμένη.
«Καθιστούν την τεχνολογία ασφαλή για τον καταναλωτή, αλλά όχι για τους ανθρώπους γύρω από αυτόν», δήλωσε ο Waldo στο Fortune, υπογραμμίζοντας το κενό προστασίας των τρίτων.
Η κουλτούρα της παρενόχλησης και το «Ambient Capture»
Μελέτη ερευνητών από το Πανεπιστήμιο του Σίδνεϊ έφερε στο φως ανησυχητικά δεδομένα για τη χρήση αυτών των συσκευών από την κοινότητα των «pick-up artists». Σύμφωνα με την έρευνα, το 60% των βίντεο που αναλύθηκαν περιείχαν συμπεριφορές που ταξινομούνται ως παρενόχληση. Σε πολλές περιπτώσεις, οι γυναίκες γίνονταν αντικείμενο υποτιμητικών σχολίων ή ακόμα και «doxxing», καθώς καταγράφονταν χωρίς να το γνωρίζουν μέσω της μεθόδου «ambient capture».
Αν και τα γυαλιά διαθέτουν μια λευκή λυχνία LED που αναβοσβήνει κατά την καταγραφή, οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι αυτό δεν αρκεί για να διασφαλιστεί η συναίνεση, ειδικά όταν η συσκευή είναι τόσο διακριτική που δεν παραπέμπει σε κάμερα.
Απεγνωσμένα μέτρα και νομικά κενά
Οι πολίτες επιστρατεύουν ευφάνταστες μεθόδους για να προστατευτούν:
- Τραγούδια με πνευματικά δικαιώματα: Πολλοί πιστεύουν ότι αν τραγουδήσουν κομμάτια της Disney, οι αλγόριθμοι των social media θα κατεβάσουν αυτόματα το βίντεο λόγω copyright. Ωστόσο, νομικοί προειδοποιούν ότι αυτό δεν αποτελεί εγγυημένη λύση.
- Εφαρμογές ανίχνευσης: Η εφαρμογή «Nearby Glasses», που δημιουργήθηκε από τον καθηγητή Dr. Yves Jeanrenaud, έχει ξεπεράσει τις 100.000 λήψεις, ειδοποιώντας τους χρήστες όταν εντοπίζονται έξυπνα γυαλιά σε κοντινή απόσταση.
- Σημάδια στο πρόσωπο: Ορισμένοι χρησιμοποιούν ειδικό μακιγιάζ ή σημάδια για να μπερδέψουν τα συστήματα αναγνώρισης προσώπου.
Ο δικηγόρος Gene Kang τονίζει ότι το ζήτημα είναι πρωτίστως θέμα ιδιωτικότητας και όχι πνευματικών δικαιωμάτων. Ενώ η χρήση κινητού τηλεφώνου υποδηλώνει καταγραφή, τα γυαλιά ακυρώνουν την έννοια της «υπονοούμενης συναίνεσης», ανοίγοντας τον δρόμο για νομικές διεκδικήσεις.
