Η τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ) αναμένεται να λειτουργήσει ως δίκοπο μαχαίρι για την ευρωπαϊκή οικονομία, σύμφωνα με νέα έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ). Ενώ η τεχνολογία θα μπορούσε να ενισχύσει την παραγωγικότητα της ηπείρου κατά περίπου 1% σε βάθος πενταετίας, το ΔΝΤ προειδοποιεί ότι η έλλειψη οικονομικής ενοποίησης ενδέχεται να διευρύνει τις ανισότητες και να αυξήσει την εξάρτηση από ξένες δυνάμεις.

Η πρόκληση της απασχόλησης και της ανισότητας

Σύμφωνα με το ενημερωτικό σημείωμα που συντάχθηκε για την άτυπη συνάντηση των υπουργών Οικονομικών της ΕΕ στο Δουβλίνο, περίπου το 60% των εργαζομένων στις προηγμένες ευρωπαϊκές οικονομίες απασχολείται σε επαγγέλματα με υψηλή έκθεση στην ΤΝ. Το Ταμείο επισημαίνει έναν σαφή διαχωρισμό: ενώ ορισμένοι εργαζόμενοι θα δουν την παραγωγικότητά τους να αυξάνεται, άλλοι κινδυνεύουν με εκτοπισμό καθώς οι εργασίες ρουτίνας αυτοματοποιούνται.

Το κόστος και τα οφέλη αυτής της μετάβασης δεν αναμένεται να κατανεμηθούν ισόρροπα. Οι πιο προηγμένες οικονομίες είναι σε θέση να επωφεληθούν δυσανάλογα, γεγονός που ενδέχεται να οξύνει τις διαφορές μεταξύ των κρατών-μελών αλλά και στο εσωτερικό τους.

Ενεργειακή πίεση και στρατηγική εξάρτηση

Η έκθεση υπογραμμίζει επίσης τις υλικές απαιτήσεις της ψηφιακής μετάβασης. Τα κέντρα δεδομένων στην Ευρώπη καταναλώνουν ήδη το 3% της ηλεκτρικής ενέργειας της ηπείρου. Με την επέκταση της ΤΝ, η ζήτηση αναμένεται να αυξηθεί ραγδαία, ασκώντας έντονες πιέσεις στα τοπικά δίκτυα ηλεκτροδότησης σε μεγάλα τεχνολογικά κέντρα όπως η Φρανκφούρτη, το Λονδίνο, το Παρίσι και το Δουβλίνο.

Παράλληλα, το ΔΝΤ κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για μια νέα «στρατηγική εξάρτηση». Με τις ΗΠΑ και την Κίνα να κυριαρχούν στην ανάπτυξη μοντέλων ΤΝ, η Ευρώπη κινδυνεύει να μείνει πίσω αν δεν επενδύσει στη δική της βιομηχανία και αν δεν προχωρήσει στην ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς κεφαλαίου, εργασίας και ενέργειας.

Η ανάγκη για ενοποίηση

Η έκθεση απηχεί τις ανησυχίες του Μάριο Ντράγκι και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τονίζοντας ότι ο κατακερματισμός των ευρωπαϊκών αγορών αποτελεί τροχοπέδη για την καινοτομία. Για την αντιμετώπιση των κινδύνων, το ΔΝΤ προτείνει:

  • Εμβάθυνση της οικονομικής ενοποίησης των 27 κρατών-μελών.
  • Επενδύσεις σε διασυνοριακές υποδομές δικτύων ηλεκτρισμού.
  • Σημαντική χρηματοδότηση της εγχώριας ευρωπαϊκής βιομηχανίας ΤΝ.