Περπατώντας στην 90η Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, ένιωσα μια παράξενη δυαδικότητα. Υπήρχε ένα πένθιμο βάρος στην ατμόσφαιρα μετά την απώλεια των πιλότων μας στην Τανάγρα, κι όμως ο αέρας ήταν γεμάτος από την υπόσχεση του 2030. Ως δημοσιογράφος, αναρωτιέμαι συχνά: είναι η τεχνολογία ένα εργαλείο για την ευημερία του πολίτη ή απλώς το νέο μέτωπο για παλιούς αγώνες εξουσίας; Κοιτάζοντας τον οδικό χάρτη παρεμβάσεων ύψους 2,2 δισ. ευρώ που παρουσιάστηκε αυτό το Σαββατοκύριακο, νιώθω συγκρατημένα αισιόδοξη, αλλά και βαθιά προβληματισμένη.
Ο «Κουμπαράς» και η Ανθρώπινη Κλίμακα
Με εντυπωσίασε ιδιαίτερα η ανακοίνωση για τον «Κουμπαρά της Νέας Γενιάς». Η ιδέα το κράτος να συνεισφέρει στις αποταμιεύσεις των γονέων για τα νεογέννητα —φτάνοντας ενδεχομένως τα 60.000 ευρώ στα 18 τους χρόνια— μοιάζει με επιστροφή σε μια πιο ανθρωποκεντρική πολιτική. Σε μια εποχή που μιλάμε για πυρίτιο και λογισμικό, αυτή είναι μια επένδυση στους ανθρώπους. Βλέπουμε έναν δρόμο προς τον κατώτατο μισθό των 1.000 ευρώ και τη σταδιακή κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος. Είναι ένα όραμα για μια Ελλάδα όπου η «δύναμη της χώρας γίνεται δύναμη του κάθε πολίτη». Μπορεί όμως αυτό το μεσογειακό ιδανικό να επιβιώσει σε έναν κόσμο όλο και πιο διχασμένο ανάμεσα σε αυτό που η Ουάσιγκτον αποκαλεί «Pax Silica» και το Πεκίνο «WAICO»;
Η Σκιά του Σκύλου-Ρομπότ
Ενώ ο Πρωθυπουργός μιλούσε για φοροελαφρύνσεις και στεγαστικά προγράμματα όπως το «Σπίτι μου 3», λίγα περίπτερα πιο πέρα, η Ελληνική Αστυνομία παρουσίαζε ένα διαφορετικό είδος μέλλοντος. Ένας σκύλος-ρομπότ, υποστηριζόμενος από drones και επίλεκτες μονάδες του δικτύου ATLAS, εξουδετέρωνε μια προσομοιωμένη απειλή. Ήταν εντυπωσιακό, ναι, αλλά λειτουργεί και ως υπενθύμιση. Η τεχνολογία αφορά επίσης τον έλεγχο. Παγκοσμίως, το διακύβευμα ανεβαίνει· βλέπουμε τα μεξικανικά καρτέλ να κλιμακώνουν τη βία με drones φορτωμένα με εκρηκτικά και το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ να αντιμετωπίζει υπερηχητικές απειλές στον Κόλπο. Ακόμη και οι καθημερινές μας συσκευές, όπως η νέα λειτουργία iPhone Handoff ή τα Cybercabs της Tesla χωρίς τιμόνι —που βρίσκονται πλέον υπό ομοσπονδιακή έρευνα— μας υπενθυμίζουν ότι η «ευκολία» συχνά συνοδεύεται από μια απώλεια ελέγχου που ίσως χρειαζόμαστε για την ασφάλειά μας.
«Η δύναμη της χώρας πρέπει να γίνει δύναμη του κάθε πολίτη.»
Καθώς κοιτάζουμε προς το 2030, με στόχους για ανεργία κάτω από 6% και πιστοληπτική ικανότητα βαθμίδας «Α», πρέπει να αναρωτηθούμε: χτίζουμε μια κοινωνία που χρησιμοποιεί την τεχνολογία για να ανθίσει ή απλώς προετοιμαζόμαστε για έναν κόσμο γεωπολιτικών τελεσιγράφων; Πιστεύω ότι η Ελλάδα έχει τη σοφία να επιλέξει το πρώτο, διασφαλίζοντας ότι ενώ ο σκύλος-ρομπότ φυλάει την πόρτα, ο «κουμπαράς» θα παραμένει η καρδιά του σπιτιού.