Για πολύ καιρό, μιλούσαμε για το «σύννεφο» (cloud) σαν να ήταν κάτι άυλο, κάτι αιθέριο που πλέει πάνω από τις μεσογειακές μας ακτές. Όμως, καθώς παρακολουθώ τα γεγονότα αυτού του Οκτωβρίου, θυμάμαι μια παλιά αλήθεια: η ισχύς, ακόμη και η πιο προηγμένη τεχνητή μορφή της, έχει πάντα ένα φυσικό βάρος. Περνάμε από την εποχή του κερδοσκοπικού λογισμικού στην εποχή των «μεγαβάτ και των μετρικών τόνων».
Ο Χορός «Καμπούκι» των Γιγάντων
Βρίσκω συναρπαστικό τον τρόπο με τον οποίο ο Elon Musk περιγράφει την πιθανή συγχώνευση Tesla και SpaceX, ύψους 3,5 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, ως έναν «χορό καμπούκι». Ενώ ανεξάρτητες επιτροπές συζητούν τη σκοπιμότητα αυτής της ένωσης για την αντιμετώπιση της «μοναδικότητας της υπερφυούς νοημοσύνης», εμείς οι υπόλοιποι αναρωτιόμαστε για τις θυσίες. Η συγχώνευση αυτών των κολοσσών σημαίνει το συνδυασμό του λογισμικού AI και του εργοστασίου TeraFab με τον αστερισμό Starmind. Ωστόσο, όπως παραδέχεται ο ίδιος ο Musk, βρίσκεται στο περιθώριο των συζητήσεων για την αποφυγή σύγκρουσης συμφερόντων. Είναι αυτό ένα πραγματικό βήμα προς τη συνέργεια ή ένας χορός σε ένα νομικό ναρκοπέδιο;
Ενώ οι γίγαντες χορεύουν, οι κανόνες του παιχνιδιού ξαναγράφονται στα ψιλά γράμματα. Μου έκανε εντύπωση η απόφαση της Meta να αφαιρέσει τη λέξη «εκπαίδευση» (train) από τους όρους παροχής υπηρεσιών της. Ισχυρίζονται ότι το κάνουν για να καταλαγιάσουν οι αντιδράσεις, αλλά οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι η νέα διατύπωση—που τους επιτρέπει να «αναπτύσσουν» και να «βελτιώνουν» προϊόντα—παραμένει υπερβολικά ευρεία. Στην ελληνική μας παράδοση, ξέρουμε ότι η αλλαγή του ονόματος ενός πράγματος δεν αλλάζει τη φύση του. Είτε το ονομάζουν εκπαίδευση είτε ανάπτυξη, η όρεξη για τα δεδομένα μας παραμένει ακόρεστη.
Κυριαρχία στο Χώμα και στα Άστρα
Η πραγματική σοφία βρίσκεται στην εξασφάλιση της φυσικής ραχοκοκαλιάς του μέλλοντός μας. Αυτό το βλέπω ξεκάθαρα στην άνοδο του χαλκού, ο οποίος πλέον ξεπερνά σε απόδοση τον χρυσό. Γιατί; Επειδή ο χαλκός είναι το αίμα των δικτύων AI και των σύγχρονων υποδομών. Εδώ στην Ελλάδα, η εγκατάσταση του υπερυπολογιστή «Δαίδαλος» στο Λαύριο είναι κάτι παραπάνω από ένα τεχνικό ορόσημο· είναι μια πράξη «υπολογιστικής κυριαρχίας». Επενδύοντας 58,9 εκατομμύρια ευρώ, χτίζουμε μια «τάφρο» που προστατεύει το ψηφιακό μας μέλλον από τις εξωτερικές αστάθειες.
Και ας κοιτάξουμε ακόμα πιο μακριά—στη Σελήνη. Το rover FLIP ετοιμάζεται να τρέξει τα πρώτα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα στη σεληνιακή επιφάνεια αυτόν τον Νοέμβριο. Γιατί; Επειδή στη σιωπή του διαστήματος, οι καθυστερήσεις στην επικοινωνία καθιστούν αδύνατες τις αποφάσεις από τη Γη. Ακόμη και εκεί, στον σεληνιακό νότιο πόλο, η πρόοδος εξαρτάται από μια μηχανή 480 κιλών και την ανθεκτικότητα του υλικού έναντι της κοσμικής ακτινοβολίας. Είτε πρόκειται για ένα ρομπότ-θαλασσοπούλι (puffin) που βουτά στη λίμνη της Γενεύης είτε για ένα χειρουργικό ρομπότ που μαθαίνει από τα μοντέλα της NVIDIA, το μάθημα είναι το ίδιο: το ψηφιακό και το φυσικό γίνονται ένα. Καθώς αντιμετωπίζουμε αυτές τις αλλαγές, σας ρωτώ: χτίζουμε ένα μέλλον στο στέρεο έδαφος της κυριαρχίας ή απλώς συμμετέχουμε στον χορό κάποιου άλλου;