Σε ένα ορόσημο που ακροβατεί ανάμεσα στην ιατρική καινοτομία και τους κινδύνους της βιοτρομοκρατίας, επιστήμονες κατάφεραν να δημιουργήσουν τους πρώτους ιούς που σχεδιάστηκαν εξ ολοκλήρου από τεχνητή νοημοσύνη. Πρόκειται για βακτηριοφάγους, ιούς που στοχεύουν αποκλειστικά βακτήρια, οι οποίοι σε εργαστηριακές δοκιμές αποδείχθηκαν ικανοί να εξοντώσουν στελέχη του βακτηρίου E. coli που παρουσίαζαν αντοχή στους φυσικούς ιούς.
Η τεχνολογία πίσω από τη «Γενετική Τεχνητή Νοημοσύνη»
Ο Δρ Μπράιαν Χι από το Πανεπιστήμιο Στάνφορντ χρησιμοποίησε τα μοντέλα Evo1 και Evo2, τα οποία λειτουργούν ως «γλωσσικά μοντέλα γονιδιώματος». Εκπαιδευμένα σε δεδομένα από 2 εκατομμύρια βακτηριοφάγους, τα μοντέλα αυτά παρήγαγαν χιλιάδες πιθανά γονιδιώματα. Από αυτά, 300 κατασκευάστηκαν στο εργαστήριο και 16 αποδείχθηκαν βιώσιμα και λειτουργικά.
Για την αποφυγή κινδύνων, οι ερευνητές απέκλεισαν σκόπιμα από την εκπαίδευση γενετικό κώδικα ιών που προσβάλλουν ανθρώπους, φυτά ή ζώα. Ωστόσο, η επιτυχία του εγχειρήματος αποδεικνύει ότι η AI μπορεί πλέον να συνθέσει λειτουργικά ιικά γονιδιώματα από το μηδέν.
Προειδοποιήσεις για το κενό διακυβέρνησης
Παρά τις ελπίδες για τη μεταμόρφωση της φαγοθεραπείας, η επιστημονική κοινότητα κρούει τον κώδωνα του κινδύνου. Ο καθηγητής Tom Inglesby από το Πανεπιστήμιο Johns Hopkins τόνισε ότι ενώ η τεχνολογία σύνθεσης γονιδιωμάτων είναι πλέον εδώ, η απαραίτητη διακυβέρνηση για την ασφαλή χρήση της απουσιάζει.
«Τέτοια γονιδιώματα ενδέχεται να κωδικοποιούν νέα παθογόνα που δεν μπορούν να περιοριστούν με τα υπάρχοντα αντίμετρα»προειδοποίησαν οι ειδικοί στο περιοδικό Science.
Από την άλλη πλευρά, ο καθηγητής Tom Ellis του Imperial College του Λονδίνου εμφανίστηκε πιο καθησυχαστικός, σημειώνοντας ότι ο σχεδιασμός ενός ιού από το μηδέν παραμένει εξαιρετικά δύσκολος. Κατά τον ίδιο, η μεγαλύτερη απειλή παραμένει η τροποποίηση υπαρχόντων παθογόνων παρά η πλήρης σύνθεση νέων μέσω AI.
